Rada Najwy\u017csza Mi\u0119dzynarodowego Mieszanego Zakonu Wolnomularskiego \u201eLe Droit Humain\u201d, obraduj\u0105ca w Zenicie Pary\u017ca, powo\u0142a\u0142a na swego cz\u0142onka \u2013 a jednocze\u015bnie na nowego Wielkiego Komandora Federacji Polskiej \u2013 jednego z najbardziej zas\u0142u\u017conych Mistrz\u00f3w naszego Zakonu, Brata Jacka Gargasa.<\/p>\n
Wielki Komandor, nosz\u0105cy zwyczajowy tytu\u0142 \u201eWielce Pot\u0119\u017cnego\u201d, to w \u015bwietle Konstytucji Mi\u0119dzynarodowej najwy\u017cszy autorytet wolnomularski w strukturach krajowych. Do niego nale\u017cy dba\u0142o\u015b\u0107 o przestrzeganie praw Zakonu i obyczaj\u00f3w maso\u0144skich, a tak\u017ce o regularno\u015b\u0107 wszelkich prac i w\u0142a\u015bciwe stosowanie rytua\u0142\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracuje \u015bci\u015ble z Rad\u0105 Federacji, odpowiedzialn\u0105 g\u0142\u00f3wnie za sprawy administracyjne i pochodz\u0105c\u0105 z wyboru delegat\u00f3w na Konwent krajowy. Zapewnia te\u017c wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie ze strukturami \u201eLe Droit Humain\u201d w innych pa\u0144stwach oraz z Rad\u0105 Najwy\u017csz\u0105. Poprzednio przez wiele lat zajmowa\u0142a to stanowisko Siostra Alicja Dworak. Po zako\u0144czeniu jej ostatniej kadencji obowi\u0105zki pe\u0142ni\u0142 przej\u015bciowo Brat Jerzy Dworak, za\u015b po jego odej\u015bciu do Lo\u017cy Wieczystej przej\u0105\u0142 je tymczasowo Brat Alain Sede.<\/p>\n
Jacek Gargas urodzi\u0142 si\u0119 w 1953 r. we Wroc\u0142awiu. Studia wy\u017csze uko\u0144czy\u0142 w 1978 r. na Wydziale Mechanicznym Politechniki Rzeszowskiej, po czym rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 zawodow\u0105. Od 1980 r. kontynuowa\u0142 j\u0105 we Francji, a od 2000 r. do chwili obecnej \u2013 r\u00f3wnolegle we Francji i w Polsce, mi\u0119dzy innymi jako wsp\u00f3\u0142udzia\u0142owiec i prezes firmy, zajmuj\u0105cej si\u0119 dystrybucj\u0105 urz\u0105dze\u0144 i specjalistycznymi us\u0142ugami technicznymi. Jest \u017conaty, ma c\u00f3rk\u0119 i jedn\u0105 wnuczk\u0119. W\u015br\u00f3d jego prywatnych pasji poczesne miejsce zajmuje kolekcjonowanie malarstwa i rze\u017aby artyst\u00f3w s\u0105deckich. Jest te\u017c wielkim fanem pi\u0142ki no\u017cnej i aktywnym kibicem warszawskiego klubu \u201eLegia\u201d, notabene Mistrza Polski, na kt\u00f3rego trybunach regularnie zasiada podczas ka\u017cdego meczu.<\/p>\n
Do wolnomularstwa Brat Jacek wst\u0105pi\u0142 w 2001 roku. Zosta\u0142 inicjowany we francuskoj\u0119zycznej Lo\u017cy \u201eRencontre Fraternelle\u201d nr 1678 na Wschodzie Warszawy, nale\u017c\u0105cej do struktur Federacji Polskiej \u201eLe Droit Humain\u201d. Pracuje w tym warsztacie do dzisiaj; w mi\u0119dzyczasie pe\u0142ni\u0142 w nim m.in. funkcj\u0119 Czcigodnego Mistrza. Piastowa\u0142 tak\u017ce stanowiska oficerskie w warsztatach wy\u017cszych stopni: Doskonalenia, Suwerennej Kapitule, Wznios\u0142ym Aeropagu. W latach 2006-2012 (przez dwie kadencje) by\u0142 Wielkim Skarbnikiem w Radzie Federacji Polskiej, a przez kolejne trzy lata przewodniczy\u0142 Komisji Rewizyjnej Federacji Polskiej \u201eLe Droit Humain\u201d.<\/p>\n
Do stopnia Mistrza zosta\u0142 podniesiony w 2003 r, a nast\u0119pnie na kolejne, wy\u017csze stopnie Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego \u2013 a\u017c do najwy\u017cszego 33 stopnia, kt\u00f3ry uzyska\u0142 w roku 2018.<\/p>\n
Nowy Reprezentant Rady Najwy\u017cszej rozpocz\u0105\u0142 swoje urz\u0119dowanie od wizyty na pracach rytualnych Lo\u017cy-Matki polskich struktur Zakonu \u2013 \u201ePierre et Marie Curie\u201d nr 1583 na Wschodzie Warszawy, kt\u00f3rej \u015bwiat\u0142a zapalono w 1992 r. Nast\u0119pnie odwiedzi\u0142 najm\u0142odszy warsztat b\u0142\u0119kitny Federacji Polskiej, czyli Lo\u017c\u0119 \u201eMicha\u0142 Tokarzewski-Karaszewicz\u201d nr 2055 na Wschodzie Kielc, erygowan\u0105 w roku 2017 \u2013 a p\u00f3\u017aniej wszystkie pozosta\u0142e Lo\u017ce \u015bwi\u0119toja\u0144skie i warsztaty wy\u017cszych stopni, wchodz\u0105ce w sk\u0142ad \u201eLe Droit Humain\u201d w naszym kraju.<\/p>\n
W dalszych planach \u2013 Wielce Pot\u0119\u017cny Wielki Komandor ma przede wszystkim dzia\u0142ania na rzecz podnoszenia jako\u015bci prac symbolicznych Zakonu oraz intensyfikacj\u0119 kontakt\u00f3w zewn\u0119trznych. O tych zamiarach, ale tak\u017ce o wolnomularskich do\u015bwiadczeniach i przemy\u015bleniach Brata Jacka Gargasa, rozmawia\u0142 z nim Brat Witold Soka\u0142a.<\/p>\n
* * *<\/p>\n
Co sprawi\u0142o, \u017ce zainteresowa\u0142e\u015b si\u0119 wolnomularstwem i jaka by\u0142a Twoja motywacja, gdy wst\u0119powa\u0142e\u015b do Lo\u017cy?<\/p>\n
Wst\u0105pi\u0142em do wolnomularstwa, bo zna\u0142em kogo\u015b, kto mnie zainspirowa\u0142, ale tak\u017ce z ukrytej ciekawo\u015bci. Chcia\u0142em po prostu otworzy\u0107 nowe obszary mo\u017cliwo\u015bci poprzez poszerzenie swojego pola widzenia. Taka by\u0142a rzeczywisto\u015b\u0107. Pewnego dnia zapuka\u0142em do drzwi \u015awi\u0105tyni i zosta\u0142y mi one otwarte. Nast\u0119pnie poprosi\u0142em o \u015awiat\u0142o i zosta\u0142o mi ono przyznane, lub dok\u0142adniej, otrzyma\u0142em niezb\u0119dne narz\u0119dzia do jego poszukiwania. Dlatego te\u017c zosta\u0142em inicjowany, to znaczy zgodzi\u0142em si\u0119 podda\u0107 zbiorowi obrz\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re pozwoli\u0142y mi wej\u015b\u0107 do braterskiej wsp\u00f3lnoty wolnomularskiej. I jestem z tego dumny.<\/p>\n
Jeste\u015b od samego pocz\u0105tku swej drogi inicjacyjnej a\u017c do dzisiaj cz\u0142onkiem do\u015b\u0107 nietypowego warsztatu \u2013 jedynej Lo\u017cy francuskoj\u0119zycznej, pracuj\u0105cej w Polsce. Czy rytua\u0142 odprawiany po francusku ma wi\u0119cej uroku, czy decyduj\u0105 inne wzgl\u0119dy?<\/p>\n
Lo\u017ca „Rencontre Fraternelle” zosta\u0142a utworzona dwadzie\u015bcia lat temu z zamys\u0142em, aby zebra\u0107 naszych francuskoj\u0119zycznych Braci i Siostry do prac po francusku, jednocze\u015bnie przyjmuj\u0105c wszystkich wolnomularzy podczas ich pobytu lub przejazdu w Polsce. Lo\u017ca ta to niezwyk\u0142e miejsce, w kt\u00f3rym spotykaj\u0105 si\u0119 Bracia i Siostry, Francuzi, Polacy, Szwajcarzy, Belgowie, Kameru\u0144czyk\u2026. Znajduj\u0119 tu specyficzn\u0105 atmosfer\u0119, prawdziw\u0105 przyja\u017a\u0144, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy wszystkich cz\u0142onk\u00f3w tej Lo\u017cy i tworzy wspania\u0142y egregor.<\/p>\n
Czy kilkana\u015bcie lat pracy mi\u0119dzy Kolumnami \u2013 ciosania swego kamienia, jak mawiamy \u2013 zmieni\u0142o Ci\u0119 jako cz\u0142owieka?<\/p>\n
Po tych kilkunastu latach na pewno si\u0119 zmieni\u0142em, tak jak ka\u017cdy z nas z takim sta\u017cem wolnomularskim. Spogl\u0105dam teraz na \u015bwiat i otoczenie zupe\u0142nie inaczej. My\u015bl\u0119, \u017ce dobrze wykorzysta\u0142em narz\u0119dzia, kt\u00f3re dosta\u0142em do poszukiwania \u015awiat\u0142a.<\/p>\n
„Mistrz powinien pami\u0119ta\u0107, \u017ce wci\u0105\u017c pozostaje Uczniem” \u2013 zgadzasz sie z tym?<\/p>\n
Ka\u017cdy z nas jest Mistrzem i Uczniem zarazem, w zale\u017cno\u015bci od sytuacji i relacji. Tak w \u017cyciu profa\u0144skim, jak i w warsztatach poszczeg\u00f3lnych stopni. W Lo\u017cach ka\u017cdej z r\u00f3l czy funkcji danego stopnia, kt\u00f3re wykonujemy, uczymy si\u0119 od podstaw. Mistrz podejmuje ju\u017c wszelkie dzia\u0142ania, bo wie, co nale\u017cy zrobi\u0107. Ucze\u0144 czeka, doskonale wiedz\u0105c, \u017ce nie mo\u017ce dzia\u0142a\u0107. Nie zna kierunku, nie wie co jest dobre, a co z\u0142e, nie zna jeszcze samego siebie. Musi wi\u0119c dalej ci\u0119\u017cko pracowa\u0107 i kontynuowa\u0107 sw\u00f3j post\u0119p na drodze inicjacyjnej.<\/p>\n
Niekiedy a\u017c do 33 stopnia. Osi\u0105gn\u0105\u0142e\u015b ju\u017c ten najwy\u017cszy poziom wtajemniczenia. Jak postrzegasz swoje zadania z tej perspektywy?<\/p>\n
W duchu Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego przyst\u0105pienie do jakiejkolwiek rangi maso\u0144skiej wyznacza nowy etap na drodze inicjacyjnej. Suwerenny Wielki Inspektor Generalny 33. stopnia stanowi punkt odniesienia dla Si\u00f3str i Braci, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem do\u015bwiadczenia, jak i pod wzgl\u0119dem zaanga\u017cowania w \u017cycie warsztat\u00f3w i federacji. Podstawow\u0105 rol\u0105 jest przekazywanie i, bardziej ni\u017c ktokolwiek inny, bycie gwarantem zasad i idea\u0142\u00f3w Zakonu. Jeste\u015bmy Mistrzami Budowniczymi Tolerancji, Pokoju, Zgody i Jedno\u015bci. S\u0105 to jedne z obowi\u0105zk\u00f3w, okre\u015blonych w naszej Konstytucji Mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n
Jak oceniasz rol\u0119 wolnomularstwa we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie? Bywamy uwa\u017cani za troch\u0119 archaiczny klub dam i d\u017centelmen\u00f3w, ale te\u017c za gro\u017an\u0105 sekt\u0119, spiskuj\u0105c\u0105 w celu przej\u0119cia w\u0142adzy nad \u015bwiatem…<\/p>\n
Wolnomularze odznaczaj\u0105 si\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 potrzeb\u0105 pracy dla poprawy siebie samego i w\u0142asnego spo\u0142ecze\u0144stwa oraz zapewnienia post\u0119pu dla ca\u0142ej Ludzko\u015bci, bez wzgl\u0119du na wyst\u0119puj\u0105ce w jej ramach r\u00f3\u017cnice. W \u201eDroit Humain\u201d jeste\u015bmy otwarci dla wszystkich ludzi obu p\u0142ci, bez wzgl\u0119du na ras\u0119, religi\u0119, kultur\u0119 i warunki spo\u0142eczne. Nie jeste\u015bmy ani klubem towarzyskim ani sekt\u0105, lecz stowarzyszeniem dyskretnym. Dyskrecja ta wynika z pobudek historycznych. Za ka\u017cdym razem, kiedy wielkie wydarzenia wstrz\u0105saj\u0105 \u015bwiatem, przyjmujemy tak\u0105 postaw\u0119 moraln\u0105, kt\u00f3ra zawsze broni wy\u017cszych cel\u00f3w Ludzko\u015bci.<\/p>\n
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119, w oparciu o Twoje do\u015bwiadczenia, masoneria polska od tej we Francji? Pomijaj\u0105c rzecz oczywist\u0105 \u2013 liczebno\u015b\u0107 i pot\u0119g\u0119…<\/p>\n
Nie da si\u0119 tego tak pomin\u0105\u0107. Liczebno\u015b\u0107 i pot\u0119ga odgrywa mimo wszystko istotn\u0105 rol\u0119 w samej organizacji Federacji. Dla przyk\u0142adu, obecnie wszystkie obediencje francuskiego wolnomularstwa licz\u0105 oko\u0142o 300 tys. Braci i Si\u00f3str. Francja ma swoj\u0105 tradycj\u0119 polityczn\u0105, w kt\u00f3r\u0105 wolnomularstwo jest wpisane. Francuska masoneria od dawna uczestniczy w polityce i ma na ni\u0105 du\u017cy wp\u0142yw. We wrze\u015bniu Prezydent Francji zaprosi\u0142 na uroczyst\u0105 kolacj\u0119 przedstawicieli najwi\u0119kszych francuskich obediencji wolnomularskich (\u201eLe Droit Humain\u201d reprezentowa\u0142 Prezydent Federacji Francuskiej Alain Michon), w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 te\u017c Minister Spraw Wewn\u0119trznych. Je\u015bli chodzi o francuskie \u201eDroit Humain\u201d to oczywi\u015bcie trudno por\u00f3wnywa\u0107 te\u017c ich 18 tys. cz\u0142onk\u00f3w z nami. Je\u015bli natomiast spojrzymy na to z puntku widzenia rytua\u0142\u00f3w, to praktycznie nie ma r\u00f3\u017cnic. Nie tylko we Francji, ale we wszystich krajach, gdy\u017c jak wiadomo, jeste\u015bmy organizacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 pracuj\u0105c\u0105 na budowach wolnomularskich w ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu krajach \u015bwiata, gdzie spotkania odbywaj\u0105 si\u0119 wed\u0142ug takiego samego rytua\u0142u. Istotna r\u00f3\u017cnica to \u015brednia wieku wolnomularzy, kt\u00f3ra jest bardziej korzystna dla nas. Jeste\u015bmy du\u017co m\u0142odsi od naszych Braci i Si\u00f3str we Francji. Bywaj\u0105c tam na pracach, zauwa\u017cam te\u017c, \u017ce we Francji s\u0105 one prowadzone ze szczeg\u00f3lnie du\u017c\u0105 powag\u0105 i rygorem rytualnym.<\/p>\n
A w Polsce \u2013 czy wolnomularstwo ma, Twoim zdaniem, do odegrania jak\u0105\u015b istotn\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105?<\/p>\n
W Polsce, du\u017cym kraju maj\u0105cym oko\u0142o 38 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w, po prawie trzydziestoletniej dzia\u0142alno\u015bci od uzyskania \u201eniepodleg\u0142o\u015bci\u201d, jest nas jedynie kilkuset aktywnych wolnomularzy, podzielonych na siedem niezale\u017cnych Obediencji, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 wzajemnie si\u0119 nie uznaje. Obiektywnie rzecz bior\u0105c, odgrywamy wi\u0119c aktualnie marginaln\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Dla nas wolnomularzy, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 przyk\u0142adem dla ludzi \u201e\u015bwiatowych\u201d, stanowi to pow\u00f3d do refleksji i zastanowienia. Powinni\u015bmy wszyscy wsp\u00f3lnie du\u017co wi\u0119cej zrobi\u0107, aby zwi\u0119kszy\u0107 nasz wysi\u0142ek w celu polepszenia tej sytuacji.<\/p>\n
Gdyby\u015b mia\u0142 najkr\u00f3cej opisa\u0107 swoje zamiary jako Wielkiego Komandora \u2013 jakie najwa\u017cniejsze wyzwania by\u015b wymieni\u0142?<\/p>\n
Federacja Polska jest elementem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i bogactwa, jest niezb\u0119dnym kamieniem w budowli mi\u0119dzynarodowego Zakonu \u201eLe Droit Humain\u201d. Dlatego te\u017c zamierzam kontynuowa\u0107 wcze\u015bniej obran\u0105 drog\u0119 i pokona\u0107 wszystkie trudno\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 pojawi\u0142y. Chc\u0119 konsolidowa\u0107 nasze Lo\u017ce, wzmacnia\u0107 wi\u0119zy braterskie naszych Braci i naszych Si\u00f3str, aby pozostali zjednoczeni, aby\u015bmy wsp\u00f3lnie okre\u015blili, czym powinna by\u0107 jutro nasza Federacja. A powinna rosn\u0105\u0107 w si\u0142\u0119 przyjmuj\u0105c nowych cz\u0142onk\u00f3w i pe\u0142ni\u0107 wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 w Polsce. W mo\u017cliwie kr\u00f3tkiej perspektywie chcia\u0142bym przekszta\u0142ci\u0107 nasz Tr\u00f3jk\u0105t na Wschodzie \u0141odzi w regularn\u0105 i suwerenn\u0105 Lo\u017c\u0119, a tak\u017ce stworzy\u0107 nowe Tr\u00f3jk\u0105ty na takich Wschodach kraju, aby\u015bmy mogli umo\u017cliwi\u0107 prac\u0119 na szerok\u0105 skal\u0119 nowym adeptom Sztuki Kr\u00f3lewskiej jak najbli\u017cej ich miejsca zamieszkania. Chcia\u0142bym te\u017c scali\u0107 to, co jest rozproszone na niwie mi\u0119dzyobediencyjnej. Pragn\u0119 wspomaga\u0107 i koordynowa\u0107 prac\u0119 Rady Federacji w jej misji administrowania Federacj\u0105, we wszystkich obszarach, zgodnie z uchwa\u0142ami i wnioskami Konwentu krajowego. No i przede wszystkim, co najwa\u017cniejsze, konsekwentnie i z pe\u0142nym rygorem dba\u0107 o przestrzeganie Konstytucji Mi\u0119dzynarodowej, Regulamin\u00f3w Og\u00f3lnych i rytua\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych to jestem stra\u017cnikiem, jako namiestnik Wielkiego Mistrza Zakonu.<\/p>\n
Z do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce wielu ludzi interesuje si\u0119 wolnomularstwem, ale co\u015b powstrzymuje ich przed ostateczn\u0105 decyzj\u0105 o przekroczeniu progu. Jaka\u015b rada dla nich, z punktu widzenia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dobrze pozna\u0142 Sztuk\u0119 Kr\u00f3lewsk\u0105?<\/p>\n
Masoneria jest bardzo starym, humanistycznym i ezoterycznym porz\u0105dkiem. Jego korzenie si\u0119gaj\u0105 kilku tradycji na przestrzeni wiek\u00f3w. Nie ma prawdy maso\u0144skiej, a jedynie podej\u015bcie oparte na symbolice, kt\u00f3re zach\u0119ca nas do odmiennego postrzegania rzeczywisto\u015bci \u015bwiata. Je\u015bli chcemy wiedzie\u0107 wi\u0119cej, to do nas nale\u017cy post\u0119p. Tajemnica tworzy pustk\u0119, pustka zach\u0119ca do odkrycia, odkrycie prowokuje nasz post\u0119p i sublimuje nasz\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 prawd\u0119. To jest istota maso\u0144skiego podej\u015bcia. To r\u00f3wnie\u017c poszukiwanie prawdy w g\u0142\u0119bi, w kt\u00f3rej jest ona ukryta, r\u00f3wnie\u017c wzniesienie swoich uczu\u0107 na wysoko\u015b\u0107.<\/p>\n
A teraz poprosz\u0119 o s\u0142owo do m\u0142odych sta\u017cem wolnomularzy \u2013 Uczni\u00f3w i Czeladnik\u00f3w z L\u00f3\u017c b\u0142\u0119kitnych. Na co powinni zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, a czego si\u0119 wystrzega\u0107?<\/p>\n
Ka\u017cdy stopie\u0144 maso\u0144ski ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 specyfik\u0119 i przekaz. Nie zdradzaj\u0105c tajemnic, pozosta\u0144my tylko przy pierwszym stopniu. Ucze\u0144, aby skorzysta\u0107 z szansy obr\u00f3bki swojego nieociosanego kamienia, powinien by\u0107 zar\u00f3wno krytyczny, jak i \u017cyczliwy wobec nauczania, dostarczanego mu przez rytua\u0142y. Ju\u017c podczas inicjacji zauwa\u017camy, \u017ce teksty tego nauczania s\u0105 przesi\u0105kni\u0119te pewnymi uprzedzeniami i gotowymi koncepcjami, kt\u00f3re by\u0142y w modzie w czasie, gdy by\u0142y pisane, ale zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c formu\u0142y uniwersalne, o\u015bwiecaj\u0105ce i stymuluj\u0105ce, kt\u00f3re s\u0105 przydatne dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 obudzi\u0107. To do Uczni\u00f3w nale\u017cy ich odkrycie i analiza, medytacja i dzia\u0142anie. Oczywi\u015bcie, wolnomularz ma dok\u0142adne obowi\u0105zki wobec siebie, ale ma te\u017c (i to bardziej znacz\u0105ce) wobec innych. Musi wiedzie\u0107, jak prawid\u0142owo obchodzi\u0107 si\u0119 z symboliczn\u0105 kielni\u0105, a to nie jest \u0142atwe zadanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rada Najwy\u017csza Mi\u0119dzynarodowego Mieszanego Zakonu Wolnomularskiego \u201eLe Droit Humain\u201d, obraduj\u0105ca w Zenicie Pary\u017ca, powo\u0142a\u0142a na swego cz\u0142onka \u2013 a jednocze\u015bnie na nowego Wielkiego Komandora Federacji Polskiej \u2013 jednego z najbardziej zas\u0142u\u017conych Mistrz\u00f3w naszego Zakonu, Brata Jacka Gargasa. Wielki Komandor, nosz\u0105cy zwyczajowy tytu\u0142 \u201eWielce Pot\u0119\u017cnego\u201d, to w \u015bwietle Konstytucji Mi\u0119dzynarodowej najwy\u017cszy autorytet wolnomularski w strukturach krajowych. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5889,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3971"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3971"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3971\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}