{"id":4328,"date":"2016-02-04T12:05:19","date_gmt":"2016-02-04T11:05:19","guid":{"rendered":"http:\/\/testowa.tech\/?p=4328"},"modified":"2016-02-04T12:05:19","modified_gmt":"2016-02-04T11:05:19","slug":"dociekania-wokol-idei-oraz-symboliki-wielkiego-architekta-wszechswiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/2016\/02\/04\/dociekania-wokol-idei-oraz-symboliki-wielkiego-architekta-wszechswiata\/","title":{"rendered":"Dociekania wok\u00f3\u0142 idei oraz symboliki Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata"},"content":{"rendered":"

Rozwa\u017cania wok\u00f3\u0142 idei oraz symboliki Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata pozostaj\u0105 tak stare jak sama \u201eSztuka Kr\u00f3lewska\u201d. Wynikaj\u0105 one bowiem bezpo\u015brednio z bogatej oraz zr\u00f3\u017cnicowanej genezy\u00a0Ars Regia<\/em>. Towarzyszy\u0142y Wolnomularzom nie tylko u Ich \u2013 na po\u0142y mitycznego \u2013 zarania, ale stale s\u0105 one obecne cho\u0107by w czasie Prac lo\u017cowych czy w trakcie szeroko poj\u0119tych dyskurs\u00f3w wolnomularskich przedostaj\u0105cych si\u0119 w jakiej\u015b formie nawet do \u015bwiata profa\u0144skiego. Co w takim razie stanowi klucz do zrozumienia interesuj\u0105cego nas tutaj problemu? Wszystko wskazuje na to, \u017ce rozwi\u0105zanie owego dylematu odnajdziemy przede wszystkim w naszej wolnomularskiej maksymie, b\u0119d\u0105cej wyrazem pracy na Chwa\u0142\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata i stanowi\u0105cej \u2013 jako symboliczny paradygmat prawie wszystkich istniej\u0105cych obecnie w Polsce i na \u015bwiecie Zakon\u00f3w i Obediencji maso\u0144skich \u2013 ca\u0142\u0105 kwintesencj\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego Wolnomularstwa.<\/p>\n

Id\u0105c tropem absorbuj\u0105cego nas tutaj tematu, warto wpierw odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do jego warstwy znaczeniowej, w my\u015bl kt\u00f3rej s\u0142owo \u201earchitekt\u201d to: \u201e(\u2026) specjalista w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli odznaczaj\u0105cych si\u0119 warto\u015bciami u\u017cytkowymi i artystycznymi (\u2026)\u201d[1]<\/a>. Nie dziwi wi\u0119c fakt, \u017ce pierwsi Wolnomularze nadali powy\u017cszemu wyra\u017ceniu i\u015bcie symbolicznej wymowy, wedle kt\u00f3rej wszyscy Masoni pozostaj\u0105 \u2013 na wz\u00f3r Wielkiego Budownika Wszech\u015bwiata \u2013 tw\u00f3rczymi konstruktorami otaczaj\u0105cego Ich Uniwersum.<\/p>\n

By jeszcze lepiej zrozumie\u0107 przedstawione tu zagadnienie, trzeba r\u00f3wnie\u017c si\u0119gn\u0105\u0107 po eksplikacj\u0119 takiego poj\u0119cia, jak \u201eOko Opatrzno\u015bci\u201d zwanego r\u00f3wnie\u017c zamiennie \u201eOkiem Wszystkowidz\u0105cym\u201d, a w terminologii wolnomularskiej okre\u015blanego mianem \u201eDelty \u015awietlistej\u201d. Ukryte znacznie tego terminu zawiera si\u0119 przede wszystkim w symbolicznym obrazie sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z dw\u00f3ch fundamentalnych element\u00f3w: opromienionego oka umiejscowionego w tr\u00f3jk\u0105tnej p\u0142aszczy\u017anie. Chc\u0105c o wiele precyzyjniej poj\u0105\u0107 ide\u0119 \u201eOka Opatrzno\u015bci\u201d nale\u017cy j\u0105 w pierwszej kolejno\u015bci skonfrontowa\u0107 z filozofi\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Otwarta \u017arenica to bowiem symbol wszechwiedz\u0105cego Boga. Okalaj\u0105ca \u201eOko\u201d figura geometryczna nawi\u0105zuje za\u015b bezpo\u015brednio do Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej. \u201eB\u00f3g Ojciec\u201d wyra\u017ca tu wi\u0119c odwieczn\u0105 \u201em\u0105dro\u015b\u0107\u201d, \u201eSyn Bo\u017cy\u201d bezgraniczn\u0105 \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d, za\u015b \u201eDuch \u015awi\u0119ty\u201d pe\u0142ne bo\u017cej chwa\u0142y \u201enatchnienie\u201d oraz \u201eo\u015bwiecenie\u201d[2]<\/a>.<\/p>\n

Interpretacja \u201eDelty \u015awietlistej\u201d we wsp\u00f3\u0142czesnej tradycji wolnomularskiej pozostaje w pewnym stopniu podobna do swojego chrze\u015bcija\u0144skiego pierwowzoru. Na przyk\u0142ad w Rycie Szwedzkim okre\u015bla si\u0119 \u201eJ\u0105\u201d sformu\u0142owaniem \u201ePo Trzykro\u0107 Wielkiego Architekta Ca\u0142ego \u015awiata\u201d[3]<\/a>. Natomiast w Rycie Szkockim Dawnym i Uznanym posiada \u201eOna\u201d wymiar na wskro\u015b transcendentny. To tak\u017ce symbol doskona\u0142ej, opieku\u0144czej dalekowzroczno\u015bci, jak r\u00f3wnie\u017c intelektualnego poznania oraz m\u0105dro\u015bci \u2013 tej, kt\u00f3ra chroni, przewiduje i widzi[4]<\/a>. W ten spos\u00f3b symbolika wolnomularskiego \u201eOka Opatrzno\u015bci\u201d odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do staro\u017cytnego poj\u0119cia \u201egnozy\u201d (pochodz\u0105cego od greckiego s\u0142owa\u00a0gnosis<\/em>, oznaczaj\u0105cego \u201epoznanie\u201d), pojmowanego przez szko\u0142y misteryjne (gnostyczne) wszechczas\u00f3w jako: Logos, oddech Boga, \u017ar\u00f3d\u0142o wszystkich rzeczy oraz niepoznawalny B\u00f3g; \u017cywa wiedza, obecna u Boga i b\u0119d\u0105ca jego integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105, a tak\u017ce nazwa Powszechnego Braterstwa istot wyzwolonych z uwarunkowa\u0144 dialektycznego \u017cycia (z jarzma nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 \u201eko\u0142a narodzin i \u015bmierci\u201d)[5]<\/a>.<\/p>\n

Warto w tym miejscu wspomnie\u0107, \u017ce rodow\u00f3d \u201eDelty \u015awietlistej\u201d wywodzi si\u0119 od antycznego wizerunku \u201eOka Ozyrysa\u201d, zwanego inaczej \u201eOkiem Horusa\u201d. Geneza tego terminu pochodzi w takim razie wprost z kultury staro\u017cytnego Egiptu. Innym bardzo znanym wizerunkiem Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata pozostaje nowo\u017cytna grafika\u00a0Williama Blake\u2019a<\/a>\u00a0zatytu\u0142owana\u00a0Urizen stwarzaj\u0105cy \u015bwiat\u00a0<\/em>(1794). \u201eOko Opatrzno\u015bci\u201d zast\u0105pi\u0142 tu artysta obrazem Stw\u00f3rcy z rozwianymi w\u0142osami dzier\u017c\u0105cego w swojej lewej d\u0142oni cyrkiel. Demiurg w dziele Blake\u2019a ukazany zosta\u0142 ponadto wewn\u0105trz boskiego kr\u0119gu s\u0142onecznego, kt\u00f3ry roz\u015bwietla oraz przenika wszechotaczaj\u0105cy mrok \u2013 w my\u015bl wolnomularskiej regu\u0142y \u201e\u015awiat\u0142o\u015b\u0107 \u015bwieci w ciemno\u015bci\u201d (z \u0142ac.\u00a0Lux lucet in tenebris<\/em>), zaczerpni\u0119tej wprost z Ewangelii \u015bw. Jana (1, 5). Motywem przewodnim pozostaje tutaj niew\u0105tpliwie transcendentny Rozum, kreuj\u0105cy Uniwersum wedle wy\u017cszego, racjonalnego porz\u0105dku.<\/p>\n

Obraz Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata funkcjonuje jednak w tradycji wolnomularskiej przede wszystkim jako \u201eDelta \u015awietlista\u201d. To w\u0142a\u015bnie \u201eOko Wszystkowidz\u0105ce\u201d interpretuje si\u0119 cz\u0119sto w kr\u0119gach maso\u0144skich \u2013 szczeg\u00f3lnie w ich tak zwanych konserwatywnych od\u0142amach bliskich teizmowi \u2013 przez pryzmat wszechmocnego, wszechwiedz\u0105cego, a tak\u017ce panuj\u0105cego \u201eAbsolutu\u201d, kt\u00f3ry cho\u0107 r\u00f3\u017cnie definiowany w obr\u0119bie\u00a0Ars Regia<\/em>\u00a0(w zale\u017cno\u015bci od r\u00f3\u017cnic natury religijno-\u015bwiatopogl\u0105dowej Jej Adept\u00f3w), sprawuje duchow\u0105 piecz\u0119 nad Ich czynami i prowadzon\u0105 w macierzystej Lo\u017cy aktywno\u015bci\u0105. \u201eDelt\u0119 \u015awietlist\u0105\u201d pojmuje si\u0119 tak\u017ce w symbolice wolnomularskiej w odniesieniu do poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w sk\u0142adowych \u201eJ\u0105\u201d tworz\u0105cych: tr\u00f3jk\u0105t okre\u015bla tu bowiem nauk\u0119, oko za\u015b wyra\u017ca m\u0105dro\u015b\u0107 oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata,\u00a0kt\u00f3ry wszystko widzi oraz przewiduje<\/em>. \u201eOko Opatrzno\u015bci\u201d pozostaje w takim razie wa\u017cnym\u00a0symbolem\u00a0<\/em>tak zwanej \u201edoskona\u0142o\u015bci maso\u0144skiej\u201d, nieustannie o\u015bwiecaj\u0105cej\u00a0<\/em>umys\u0142 Reprezentanta \u201eSztuki Kr\u00f3lewskiej\u201d.<\/em><\/p>\n

Z kolei Masoneria liberalna \u2013 nie wypowiadaj\u0105c si\u0119 w \u017caden spos\u00f3b autorytatywnie na temat istnienia Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata \u2013 pragnie w Jego symbolicznym obrazie widzie\u0107 w g\u0142\u00f3wnej mierze poznanie, wiedz\u0119 oraz doskona\u0142o\u015b\u0107. Powy\u017csza zale\u017cno\u015b\u0107 prowadzi wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c do teorii braterskiej opatrzno\u015bci Wolnomularzy, pojmowanych tu jako rzeczywistych dziedzic\u00f3w transcendentnych idea\u0142\u00f3w\u00a0Ars Regia<\/em>, kt\u00f3rzy nie wnikaj\u0105c w potencjaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia \u015bwiata pozazmys\u0142owego, stawiaj\u0105 przede wszystkim na w\u0142asne maso\u0144skie wi\u0119zi[6]<\/a>.<\/p>\n

Wizerunek \u201eDelty \u015awietlistej\u201d umiejscowiony jest na Wschodzie wolnomularskiej \u015awi\u0105tyni tu\u017c nad fotelem Czcigodnego Mistrza. W ten symboliczny spos\u00f3b Praca na Chwa\u0142\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata wpisuje si\u0119 w hierarchiczny porz\u0105dek r\u00f3l i obowi\u0105zk\u00f3w dotycz\u0105cych wszystkich Si\u00f3str oraz Braci znajduj\u0105cych si\u0119 w swojej Lo\u017cy. Ten rodzaj specyficznej s\u0142u\u017cby wolnomularskiej \u2013 odbywaj\u0105cy si\u0119 w duchu \u201eWolno\u015bci\u201d, \u201eR\u00f3wno\u015bci\u201d i \u201eBraterstwa\u201d \u2013\u00a0 funkcjonuje przede wszystkim w my\u015bl hermetycznej zasady \u201eto, co na g\u00f3rze, to i na dole\u201d. Przypomina ona wi\u0119c alegorycznie konstrukcj\u0119 piramidy, w kt\u00f3rej ka\u017cdy z element\u00f3w budowli jest r\u00f3wnie wa\u017cny, a jego usuni\u0119cie grozi destabilizacj\u0105 ca\u0142ej figury[7]<\/a>.<\/p>\n

Jako ciekawostk\u0119 mo\u017cna w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 pewien fakt historyczny, wedle kt\u00f3rego przyjmuje si\u0119, \u017ce usuni\u0119cie w 1877 roku przez Wielki Wsch\u00f3d Francji konieczno\u015bci odwo\u0142ywania si\u0119 do formu\u0142y Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata, sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 roz\u0142amu w \u00f3wczesnym \u015bwiecie wolnomularskim. Tak oto w 1878 roku Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii zerwa\u0142a wszelkie stosunki z Wielkim Wschodem Francji, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 przy tym na kwesti\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata, za\u015b p\u00f3\u017aniej na spraw\u0119 braku zakazu dyskusji o polityce i religii we francuskich Lo\u017cach. Nie zapominajmy jednak, \u017ce ju\u017c 27 maja 1871 roku Wielki Wsch\u00f3d Belgii wykre\u015bli\u0142 ze swojej Konstytucji zapis m\u00f3wi\u0105cy o obowi\u0105zkach pos\u0142ugiwania si\u0119 w oficjalnych rytua\u0142ach oraz dokumentach lo\u017cowych bezpo\u015brednimi odniesieniami do Wielkiego Budownika Wszech\u015bwiata, b\u0119d\u0105cego synonimem samego Boga. Je\u015bli wi\u0119c nurt tradycjonalistyczny Masonerii nie wspomina dzi\u015b o tym, to chyba dlatego, \u017ce w\u00f3wczas Wielki Wsch\u00f3d Belgii nie spotka\u0142y \u017cadne reperkusje w zwi\u0105zku z usuni\u0119ciem owej formu\u0142y. Natomiast jeszcze wcze\u015bniej, bo w 1854 roku, Belgowie skre\u015blili z w\u0142asnej Konstytucji zakaz poruszania w swoich Warsztatach temat\u00f3w\u00a0stricte\u00a0<\/em>politycznych oraz religijnych. Ich \u015bladem w tej materii poszed\u0142 zreszt\u0105 w 1880 roku Wielki Wsch\u00f3d Francji. Pomimo podania przez Wielki Wsch\u00f3d Belgii powy\u017cszych zmian do publicznej wiadomo\u015bci Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii ani inne tradycjonalistyczne Obediencje wolnomularskie tamtych czas\u00f3w nie dostrzega\u0142y w dzia\u0142alno\u015bci Belg\u00f3w powodu do kategorycznego zrywania wszelkich z Nimi stosunk\u00f3w[8]<\/a>.<\/p>\n

Z kolei Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski \u201eLe Droit Humain\u201d daje ju\u017c od 1901 roku wszystkim swoim Cz\u0142onkom swobodne prawo decydowania w wyborze sposobu Pracy, kt\u00f3ra odbywa si\u0119 zawsze wedle Ich suwerennej decyzji: \u201eNa Chwa\u0142\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata\u201d i\/lub \u201eDla Post\u0119pu Ludzko\u015bci\u201d[9]<\/a>.<\/p>\n

Idea oraz symbolika Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata \u2013 pe\u0142na historycznych spor\u00f3w i zawi\u0142o\u015bci w kr\u0119gu samej Masonerii \u2013 pozostaje mimo to \u015bci\u015ble skorelowana z prac\u0105 na Jego Chwa\u0142\u0119, kt\u00f3rej winno stale towarzyszy\u0107 pe\u0142ne mi\u0142o\u015bci, m\u0105dro\u015bci, natchnienia i o\u015bwiecenia tw\u00f3rcze oddanie poszczeg\u00f3lnych Si\u00f3str oraz Braci spod znaku \u201eCyrkla i W\u0119gielnicy\u201d budowie \u015awi\u0105tyni Ludzko\u015bci. W wype\u0142nianiu tego wolnomularskiego obowi\u0105zku liczy si\u0119 tak\u017ce d\u0105\u017cenie do nieustannego pog\u0142\u0119biania swojej wiedzy na temat otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci oraz wielorakich i skomplikowanych poznawczo proces\u00f3w w niej zachodz\u0105cych. Wa\u017cnego znacznie nabiera tu wr\u0119cz s\u0142owo \u201enauka\u201d jako proces nigdy tak naprawd\u0119 si\u0119 nieko\u0144cz\u0105cej edukacji. Adept \u201eSymbolicznej Kielni\u201d musi jednak \u2013 na tej pe\u0142nej po\u015bwi\u0119cenia oraz wyzwania drodze do doskona\u0142o\u015bci \u2013 zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie konstrukcj\u0119 doczesnego \u015bwiata, w kt\u00f3rym niepodzielnie rz\u0105dzi prawo tak zwanej \u201edialektyki przeciwie\u0144stw\u201d (\u201eiluzji\u201d), objawiaj\u0105ce si\u0119 tym, \u017ce zjawiska z pozoru \u201edobre\u201d\/\u201eprawe\u201d przechodz\u0105 p\u0142ynnie w zdarzenia \u201ez\u0142e\u201d\/\u201edestrukcyjne\u201d i\u00a0vice versa<\/em>[10]<\/a>.<\/p>\n

Pragn\u0119 w zwi\u0105zku z poruszanym tutaj przez nas zagadnieniem, zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeszcze jedn\u0105 istotn\u0105 kwesti\u0119. Ka\u017cdy Wolnomularz \u2013 zg\u0142\u0119biaj\u0105cy ide\u0119 oraz symbolik\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata na przestrzeni bogatych w wa\u017cne wydarzenia historyczne dziej\u00f3w \u201eSztuki Kr\u00f3lewskiej\u201d \u2013 powinien bowiem zawsze w swojej maso\u0144skiej aktywno\u015bci i spekulatywnych dociekaniach kierowa\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3lnie r\u00f3wnowag\u0105, roztropno\u015bci\u0105, szczero\u015bci\u0105, jak te\u017c prawd\u0105. Tylko w ten spos\u00f3b Jego intencje mog\u0105 przerodzi\u0107 si\u0119 w wiecznotrwa\u0142e oraz pi\u0119kne czyny.<\/p>\n

B:. Micha\u0142 Siedlecki<\/p>\n

Deska wyg\u0142oszona w trakcie uroczystego posiedzenia<\/p>\n

Sz:.\u00a0L:.\u00a0\u201eKonstytucja 3 Maja\u201d Nr 1723 na Ws:.\u00a0Warszawy\u00a0w dniu 5 marca 2015 r. E:.\u00a0P:.<\/p>\n

\n

[1]<\/a>\u00a0S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego<\/em>, red. M. Szymczak, t. I, Warszawa 1988,\u00a0<\/em>s. 74.<\/p>\n

[2]<\/a>\u00a0Zob. B\\ Adam,\u00a0Delta \u015awietlista. Poznanie i wiedza<\/em>, \u201eWolnomularz Polski\u201d 2014\/15, nr 61, s. 22-23.<\/p>\n

[3]<\/a>\u00a0Zob. \u00c5. Eldberg,\u00a0Wysokoko\u015bcielny wolnomularz<\/em>, rozm. przepr. P. Kalinowski, \u201eWolnomularz Polski\u201d 2012, nr<\/p>\n

52,\u00a0<\/em>s. 9.<\/p>\n

[4]<\/a>\u00a0B\\ Adam,\u00a0Delta \u015awietlista. Poznanie i wiedza<\/em>, dz. cyt., s. 22.<\/p>\n

[5]<\/a>\u00a0Por. J. V. Rijckenborgh,\u00a0Prognoza egipska<\/em>, t. IV, przek\u0142.\u00a0<\/em>dokonano z j\u0119zyka niemieckiego:\u00a0Die Aegyptische<\/em><\/p>\n

Urgnosis und ihr Ruf im ewigen Jetzt<\/em>, t. IV, 1985, Wielu\u0144 2005,\u00a0<\/em>s. 244.<\/p>\n

[6]<\/a>\u00a0Tam\u017ce, s. 22.<\/p>\n

[7]<\/a>\u00a0Zob.\u00a0Nowa encyklopedia powszechna PWN<\/em>, red. B. Petrozolin-Skowro\u0144ska, t. II,\u00a0Warszawa 1995, s. 740.<\/p>\n

[8]<\/a>\u00a0http:\/\/wolnomularstwo.pl\/index.php?option=com_content&task=view&id=590&Itemid=1<\/a>.<\/p>\n

[9]<\/a>\u00a0http:\/\/wolnomularze.org\/index.php\/o-nas\/37-deklaracja-podstawowa<\/a>.<\/p>\n

[10]<\/a>\u00a0Zob. J. V. Rijckenborgh,\u00a0Prognoza egipska<\/em>, t. IV, dz. cyt., s. 242.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozwa\u017cania wok\u00f3\u0142 idei oraz symboliki Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata pozostaj\u0105 tak stare jak sama \u201eSztuka Kr\u00f3lewska\u201d. Wynikaj\u0105 one bowiem bezpo\u015brednio z bogatej oraz zr\u00f3\u017cnicowanej genezy\u00a0Ars Regia. Towarzyszy\u0142y Wolnomularzom nie tylko u Ich \u2013 na po\u0142y mitycznego \u2013 zarania, ale stale s\u0105 one obecne cho\u0107by w czasie Prac lo\u017cowych czy w trakcie szeroko poj\u0119tych dyskurs\u00f3w wolnomularskich przedostaj\u0105cych […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5487,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}