{"id":4330,"date":"2015-12-29T22:03:53","date_gmt":"2015-12-29T21:03:53","guid":{"rendered":"http:\/\/testowa.tech\/?p=4330"},"modified":"2015-12-29T22:03:53","modified_gmt":"2015-12-29T21:03:53","slug":"byc-wolnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/2015\/12\/29\/byc-wolnym\/","title":{"rendered":"By\u0107 wolnym"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n
<\/td>\n<\/tr>\n
\n

Co to znaczy by\u0107 wolnym? Czy bycie wolnym ogranicza si\u0119 tylko do swobody poruszania si\u0119? Czy mo\u017cna mie\u0107 swobod\u0119 poruszania pozostaj\u0105c pozbawionym wolno\u015bci? Czy Robinson Crusoe b\u0119d\u0105c na wyspie bezludnej by\u0142 cz\u0142owiekiem wolnym?<\/p>\n

\u017beby odpowiedzie\u0107 na te pytania trzeba zrozumie\u0107, jak ludzie dochodz\u0105 do tego aby uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za wolnych? Na przyk\u0142ad czy zwierz\u0119ta s\u0105 wolne? A na czym polega r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy lud\u017ami, a zwierz\u0119tami? Zauwa\u017cmy, \u017ce zwierz\u0119ta rodz\u0105 si\u0119 ju\u017c zaprogramowane przez natur\u0119 i jakie by nie by\u0142y r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi osobnikami, zwierz\u0119ta od lat s\u0105 takie same i pozostan\u0105 nimi a\u017c do wyga\u015bni\u0119cia gatunku. Uwa\u017cam, \u017ce dla zwierz\u0105t poj\u0119cie wolno\u015bci jest nie do poj\u0119cia. Ludzie, jak zwierz\u0119ta, s\u0105 sformatowani przez natur\u0119, lub \u015bci\u015blej przez geny, ale zwierz\u0119ta nie maj\u0105 ich historii, zwierz\u0119ta nie zmieniaj\u0105 si\u0119, natomiast historia ludzko\u015bci informuje nas jak r\u00f3\u017cni byli ludzie na \u015bwiecie.<\/p>\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce kiedy rodzice podejmuj\u0105 decyzj\u0119 (\u015bwiadom\u0105 lub nie) dania \u017cycia ich dziecku, nie maj\u0105 poj\u0119cia kim ono b\u0119dzie. Jedna jest pewno\u015b\u0107 po urodzeniu – dziecko b\u0119dzie niczym i bez pomocy rodzic\u00f3w nie prze\u017cy\u0142o by d\u0142ugo. Dopiero po jakim\u015b czasie powoli dziecko staje si\u0119 cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

Wszystkie dzieci maj\u0105, tak jak i zwierz\u0119ta, swoje instynkty, maj\u0105 okre\u015blone kszta\u0142ty, ale ludzie maj\u0105 ponad to ich wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015b\u0107, zw\u0142aszcza wolno\u015b\u0107 w stosunku do nich samych, kt\u00f3ra pozwala im zrobi\u0107 to co zechc\u0105 z wrodzonymi talentami. Dlatego J. J. Rousseau napisa\u0142: \u201ejak natura zamilknie wolno\u015b\u0107 m\u00f3wi jeszcze\u201d.<\/p>\n

O tym fakcie ludzie wiedzieli od dawna. Jednym z pierwszych by\u0142 Platon opisuj\u0105c to w opowie\u015bci o micie o Prometeusza. P\u00f3\u017aniej by\u0142 Pic de Miranda, przypisuj\u0105cy ten sam mit Bogu. Po nim by\u0142 J. J. Rousseau, Kant i inni, ale prawdopodobnie najbardziej trafnie opisa\u0142 to J. P. Sartre.<\/p>\n

J. P. Sartre stwierdzi\u0142, \u017ce tylko w przypadku cz\u0142owieka egzystencja (urodziny) wyprzedza esencj\u0119. Jak to zrozumie\u0107? Wed\u0142ug Sartre\u2019a esencja oznacza to wszystko co stwarza jak\u0105\u015b istot\u0119, lub jaki\u015b przedmiot, co powoduje to czym jest ta istota, lub ten przedmiot. Na przyk\u0142ad esencj\u0105 samochodu s\u0105 jego plany, wszystkie plany, plany ka\u017cdej cz\u0119\u015bci. Dzi\u0119ki nim samoch\u00f3d b\u0119dzie zbudowany takim jakim mia\u0142 by\u0107. W tym przyk\u0142adzie na pewno esencja (plany) wyprzedzi\u0142a istnienie (egzystencj\u0119) samochodu. Tak samo w przypadku zwierz\u0105t geny rodzic\u00f3w zawieraj\u0105 wszystkie informacje stwarzaj\u0105ce, \u017ce urodzi si\u0119 zwierz\u0119 takim jakim mia\u0142o by\u0107.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inaczej jest w przypadku cz\u0142owieka. Pomijaj\u0105c sprawy funkcjonalne cia\u0142a ludzkiego i wrodzone zdolno\u015bci, kt\u00f3re tak jak u zwierz\u0105t w du\u017cej mierze s\u0105 okre\u015blone przed narodzinami kombinacj\u0105 gen\u00f3w, reszta cz\u0142owiecze\u0144stwa, jakie by nie by\u0142y wrodzone zdolno\u015bci, jest nauczona. Dzi\u0119ki tej wewn\u0119trznej wolno\u015bci m\u0142ody cz\u0142owiek mo\u017ce interesowa\u0107 si\u0119 tym czym chce i mo\u017ce by\u0107 tym czym chce. W ten spos\u00f3b zaistnia\u0142 Hitler, Stalin, Kopernik, Newton, Chopin, Siostra Teresa i wielu innych. Zewn\u0119trznie wszyscy ludzie s\u0105 podobni maj\u0105 tak\u0105 sam\u0105 sylwetk\u0119, w rzeczywisto\u015bci s\u0105 zupe\u0142nie r\u00f3\u017cni. Na pewno esencja cz\u0142owieka powstaje po pocz\u0105tku jego egzystencji. Dlatego te\u017c, jak ju\u017c powiedzia\u0142em, ludzie rodz\u0105 si\u0119 wolni, psychicznie nie sformatowani, aczkolwiek wszyscy ludzie s\u0105 r\u00f3\u017cni, maj\u0105cy r\u00f3\u017cne zami\u0142owania, r\u00f3\u017cne zdolno\u015bci, r\u00f3\u017cn\u0105 inteligencj\u0119. Natomiast nie ma wrodzonej natury ludzkiej. Na przyk\u0142ad: nie ma natury kobiecej, czy m\u0119skiej, nie ma natury kap\u0142a\u0144skiej lub wojskowej, aryjskiej czy \u017cydowskiej, s\u0142owia\u0144skiej czy germa\u0144skiej. Jeszcze raz podkre\u015bl\u0119: nie ma \u017cadnej \u201enatury ludzkiej\u201d. Gdyby by\u0142a jaka\u015b wrodzona natura ludzka prowadzi\u0142a by ona do bycia tym co nazywamy generalnym stereotypem, a przecie\u017c ludzie s\u0105 r\u00f3\u017cni.<\/p>\n

W tym momencie musz\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce nie wszyscy s\u0105 ca\u0142kowicie tego zdania. Religie monoteistyczne m\u00f3wi\u0105,\u00a0 \u017ce cz\u0142owieka stworzy\u0142 B\u00f3g. Mimo, \u017ce cz\u0142owiek powoli b\u0119dzie si\u0119 uczy\u0142 i b\u0119dzie mia\u0142 w\u0142asn\u0105 woln\u0105 wol\u0119, to jest w jakim\u015b celu zaprogramowany (czyli jego esencja wyprzedza egzystencj\u0119). Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce cz\u0142owiek w ramach wolnej woli zawsze wybiera to do czego B\u00f3g go przewidzia\u0142. Uczony matematyk i filozof Gottfried Wilhelm Leibniz (1646 – 1716)\u00a0 w swojej teorii zwanej \u201eTeodycee\u201d udowadnia\u0142, \u017ce B\u00f3g b\u0119d\u0105c niesko\u0144czenie dobrym, w celu stworzenia najlepszego \u015bwiata jedynego mo\u017cliwego, realnego i najlepszego, stworzy\u0142 r\u00f3\u017cnych ludzi od u\u0142omnych, chorych mentalnie lub \u015blepych, a\u017c do geniuszy, poniewa\u017c oni wszyscy s\u0105 potrzebni na \u015bwiecie. W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie, nie pog\u0142\u0119biaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, wed\u0142ug religii, lub pewnych szk\u00f3\u0142 filozofii, esencja wyprzedza egzystencj\u0119.<\/p>\n

Natomiast, wed\u0142ug innych, na przyk\u0142ad Sartre\u2019a, cz\u0142owiek mo\u017ce by\u0107 tym czym chce. W swym \u017cyciu cz\u0142owiek czasami gra role, okre\u015blaj\u0105c\u0105 pewne post\u0119powanie, pewien spos\u00f3b bycia, na przyk\u0142ad role: fryzjera, nauczyciela, wojskowego, itp. Typowym przyk\u0142adem jest, opisana Sartre\u2019a, rola kelnera. To granie roli, lub bycie kim\u015b Sartre nazywa \u201ez\u0142\u0105 wol\u0105\u201d.<\/p>\n

O ile cz\u0142owiek rodzi si\u0119 b\u0119d\u0105c niczym (jakie by nie by\u0142y jego zdolno\u015bci), to wszyscy ludzie po urodzeniu s\u0105 wolni i r\u00f3wni mi\u0119dzy sob\u0105. Je\u015bli p\u00f3\u017aniej ludzie trac\u0105 wolno\u015b\u0107, to mog\u0105 j\u0105 straci\u0107 z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych powod\u00f3w. Pierwszym z nich jest przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty (pozbawiaj\u0105cej wolno\u015bci). Drugim jest, dobrowolne lub nie, wybranie r\u00f3wno\u015bci miedzy lud\u017ami.<\/p>\n

Zazwyczaj w jakim\u015b stopniu wszyscy ludzie przynale\u017c\u0105 do jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty. Na przyk\u0142ad mo\u017cna przynale\u017ce\u0107 do wsp\u00f3lnoty Polak\u00f3w, Niemc\u00f3w, wsp\u00f3lnoty robotnik\u00f3w, arystokrat\u00f3w, komunist\u00f3w, anarchist\u00f3w itp.<\/p>\n

Wed\u0142ug prawicowych autor\u00f3w, cz\u0142owiek nie mo\u017ce istnie\u0107 bez wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

Joseph de Maistre napisa\u0142, \u017ce widzia\u0142 wielu ludzi: Francuz\u00f3w, Niemc\u00f3w, Rosjan itd. R\u00f3wnie\u017c s\u0142ysza\u0142 o wielu innych, s\u0142ysza\u0142 nawet o Papuasach. Natomiast nigdy nie s\u0142ysza\u0142 o cz\u0142owieku wolnym, nie nale\u017c\u0105cym nigdzie, nie podlegaj\u0105cym nikomu. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce je\u015bli takowy istnieje, to na pewno w ukryciu przed nim i przed innymi lud\u017ami.<\/p>\n

Mimo opinii wszystkich polityk\u00f3w lub filozof\u00f3w prawicowych (romantyk\u00f3w) nasza republika\u0144ska deklaracja praw cz\u0142owieka m\u00f3wi, \u017ce cz\u0142owiek zas\u0142uguje na szacunek abstrahuj\u0105c od jego wszelkiej przynale\u017cno\u015bci do jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

Zauwa\u017cmy, \u017ce porzucenie wsp\u00f3lnoty jest zawsze mo\u017cliwe, jednak cz\u0119sto jest bardzo trudne. Jedn\u0105 z przyczyn tego mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce wielu ludzi nie chce by\u0107 dojrza\u0142ymi. Dojrza\u0142ymi nie tylko seksualnie lub wobec prawa, ale dojrza\u0142ymi tak aby decydowa\u0107 o ich w\u0142asnym \u017cyciu. Wielu ludzi woli pozosta\u0107 w wsp\u00f3lnocie i podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 jej zasadom, pozostawiaj\u0105c decyzj\u0119 innym, na przyk\u0142ad szefowi.<\/p>\n

Dla przyk\u0142adu, w du\u017cym przybli\u017ceniu w wyborach w Polsce zazwyczaj tylko oko\u0142o po\u0142owy uprawnionych g\u0142osuje. Z tego samego powodu, braku dojrza\u0142o\u015bci, w wielu krajach ludzie wol\u0105 odda\u0107 w\u0142adz\u0119 jakiemu\u015b szefowi (kr\u00f3lowi, cesarzowi, dyktatorowi, np. Hitlerowi, Stalinowi itp.) pozostaj\u0105c w grupie jego podopiecznych, tak jak to robi\u0105 dzieci w rodzinie. Jest zdumiewaj\u0105cym fakt, \u017ce cz\u0119sto dyktator uwa\u017ca si\u0119 za demokrat\u0119, bo sprawiedliwie, \u201edemokratycznie\u201d rz\u0105dzi swymi poddanymi.<\/p>\n

Zazwyczaj ka\u017cda wsp\u00f3lnota broni si\u0119 przed odej\u015bciem swoich cz\u0142onk\u00f3w, ka\u017cdy z nas zna smutn\u0105 histori\u0119 jakiego\u015b m\u0142odzie\u0144ca kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 dom maj\u0105c …na\u015bcie lat, kogo\u015b, kto wyjecha\u0142 za granic\u0119, kogo\u015b kto opu\u015bci\u0142 wsp\u00f3lnot\u0119. Wsp\u00f3lnoty cz\u0119sto nazywaj\u0105 tak\u0105 osob\u0119 renegatem, marnotrawnym synem lub podobnie. Zauwa\u017cmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce z wsp\u00f3lnoty mo\u017cna wyj\u015b\u0107 mentalnie, kieruj\u0105c si\u0119 w\u0142asn\u0105 wol\u0105, w\u0142asnym zdaniem, by\u0107 po prostu wolnym pozostaj\u0105c fizycznie na miejscu, niemniej to jest jednak porzuceniem jej.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c wolnym my decydujemy o pozostaniu lub odej\u015bciu z jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty. Przed wyj\u015bciem z ka\u017cdej wsp\u00f3lnoty nale\u017cy jednak zastanowi\u0107 si\u0119 czy to nam op\u0142aci si\u0119, czy nas na to sta\u0107, ale to jest zupe\u0142nie inne zagadnienie.<\/p>\n

Czy mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do jakiej\u015b wsp\u00f3lnoty jest pozbawieniem wolno\u015bci? Na \u015bwiecie jest wiele wsp\u00f3lnot, jedne pozbawiaj\u0105 prawie ca\u0142kowicie wolno\u015bci, na przyk\u0142ad wsp\u00f3lnota zwana Kore\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105, inne bardzo ma\u0142o, na przyk\u0142ad Stany Zjednoczone, ale nie ma ca\u0142kowitego pozbawienia wolno\u015bci jak i nie ma ca\u0142kowitej wolno\u015bci. W Korei ludzie mog\u0105 ponadto by\u0107 uwi\u0119zieni i straci\u0107 t\u0105 male\u0144k\u0105 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mieli poprzednio. W Stanach jest wiele obowi\u0105zk\u00f3w narzuconych przez pa\u0144stwo, kt\u00f3rych nie mia\u0142 Robinson Crusoe na jego bezludnej wyspie.<\/p>\n

Czy \u201ewsp\u00f3lnota\u201d wolnomularska pozbawia swych cz\u0142onk\u00f3w wolno\u015bci? Zastan\u00f3wmy si\u0119. Od pierwszego kontaktu m\u00f3wimy profanowi, \u017ce zawsze mo\u017ce odej\u015b\u0107, je\u015bli tylko b\u0119dzie tego chcia\u0142. Powtarzamy to podczas inicjacji i podwy\u017cek p\u0142acy. Nie ma w tym \u017cadnego pozbawienia wolno\u015bci. Najwi\u0119ksz\u0105 kar\u0105 jest u nas wykluczenie z zakonu, czyli \u201eObowi\u0105zkowe zwr\u00f3cenie utraconej wolno\u015bci\u201d, dlatego zastan\u00f3wmy si\u0119 czy z\u0142o\u017cenie r\u00f3\u017cnych przysi\u0105g podczas naszej drogi inicjacyjnej jest zniewoleniem, czy jest wyrazem zaufania lub zaanga\u017cowania?<\/p>\n

Drugim mo\u017cliwym powodem utraty wolno\u015bci jest nadmiar r\u00f3wno\u015bci, nie tej wobec prawa, lecz ekonomicznej, lub politycznej.<\/p>\n

R\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa i r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec szacunku do osoby, uzyskana w Europie pocz\u0105wszy od czasu Rewolucji Francuskiej, a w Polsce istniej\u0105ca w okresach niepodleg\u0142o\u015bci, s\u0105 tak oczywiste, \u017ce nie wymagaj\u0105 komentarzy, i s\u0105 niezale\u017cne od bycia wolnym. Obecnie w Europie, a zw\u0142aszcza w Unii Europejskiej, r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa, jest na pewno przestrzegana. A jak jest gdzie\u015b indziej? B\u0105d\u017amy optymistami, \u017ce kiedy\u015b ta r\u00f3wno\u015b\u0107 b\u0119dzie uniwersaln\u0105.<\/p>\n

Pozostaje pytanie, czy w og\u00f3le ceniona przez nas r\u00f3wno\u015b\u0107 pozwala nam by\u0107 wolnymi? Jeszcze raz przypominam – m\u00f3wmy o r\u00f3wno\u015b\u0107, miej lub wi\u0119cej obowi\u0105zkowej, wobec dochod\u00f3w finansowych (korygowanych przez podatki lub r\u00f3\u017cne pomoce, zasi\u0142ki), wobec zdrowia (obowi\u0105zkowe ubezpieczenie spo\u0142eczne), wykszta\u0142cenia (obowi\u0105zek chodzenia do szko\u0142y), itp. Czy w zasadzie r\u00f3wno\u015b\u0107 nie jest sprzeczna z wolno\u015bci\u0105?<\/p>\n

Komunizm, praktykowany w demokracjach ludowych, nigdy nie mia\u0142 za cel pozbawienia ludzi wolno\u015bci, mia\u0142 on tylko za cel ustanawianie r\u00f3wno\u015bci miedzy lud\u017ami (oczywi\u015bcie poza nomenklatur\u0105). Pami\u0119tamy jeszcze, \u017ce osoby bardziej aktywne, zmuszone do r\u00f3wno\u015bci, nie chcia\u0142y takiej r\u00f3wno\u015bci i stara\u0142y si\u0119 porzuci\u0107 t\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119, wyjecha\u0107 za granic\u0119 wbrew zakazom (za co byli karani), bo ta r\u00f3wno\u015b\u0107 by\u0142a dla nich pozbawianiem wolno\u015bci. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c trudno po tym przyk\u0142adzie zrozumie\u0107 filozofa wieku o\u015bwiecenia J. J. Rousseau (1712 \u2013 1778), kt\u00f3ry o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce woli by\u0107 stokrotnie pozbawiony wolno\u015bci ani\u017celi raz jeden r\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n

Wed\u0142ug pewnych skrajnych opinii, pa\u0144stwo powinno, w ramach r\u00f3wno\u015bci, zapewni\u0107 ludziom tylko bezpiecze\u0144stwo wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 minimalnego wykszta\u0142cenia, z reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo powinno poradzi\u0107 sobie same. Wed\u0142ug innych, r\u00f3wnie\u017c skrajnych opinii, Pa\u0144stwo powinno zajmowa\u0107 si\u0119 wszystkimi sprawami (pa\u0144stwo opieku\u0144cze), pozbawiaj\u0105c ludzi prawa bycia doros\u0142ymi. W tym przypadku stanowi to pozbawienie ich odpowiedzialno\u015bci za nich samych, a tym samym pozbawienie ich prawa decydowania o ich losie, innymi s\u0142owami, pozbawienie ich wolno\u015bci.<\/p>\n

Znany francuski filozof i polityk Charles Alexis de Tocqueville, \u017cyj\u0105cy w pierwszej po\u0142owie XIX wieku (1805 \u2013 1859), uwa\u017ca, \u017ce nale\u017cy zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 i r\u00f3wno\u015bci\u0105, kt\u00f3re maj\u0105 cz\u0119sto sprzeczne cele.<\/p>\n

Obecnie we wszystkich krajach demokratycznych \u201er\u00f3wnowaga\u201d sugerowana przez Tocqueville\u2019a jest uniwersalnie praktykowana. Ale jest te\u017c praktykowana r\u00f3\u017cnie, od \u201er\u00f3wnowagi\u201d stosowanej w USA do \u201er\u00f3wnowagi\u201d systemu pa\u0144stwa opieku\u0144czego w krajach skandynawskich. W ramach tej \u201er\u00f3wnowagi\u201d wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uwa\u017ca, \u017ce s\u0105 wolni.<\/p>\n

Zauwa\u017cmy jeszcze, \u017ce zazwyczaj ludzie bardziej wybieraj\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 ni\u017c wolno\u015b\u0107.<\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wolno\u015b\u0107 poci\u0105ga za sob\u0105 wiele problem\u00f3w i trudno\u015bci, a jej efekty s\u0105 widoczne dopiero na dalsz\u0105 met\u0119. Natomiast r\u00f3wno\u015b\u0107 daje efekty natychmiastowe, a k\u0142opoty zaczynaj\u0105 si\u0119 du\u017co p\u00f3\u017aniej. R\u00f3wno\u015b\u0107 pozwala nie my\u015ble\u0107 o k\u0142opotach w chwili\u00a0 dokonania wyboru.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce jest jeszcze wiele innych utrudnie\u0144 w byciu wolnym, ale rodz\u0105c si\u0119 wolnym, dalsze bycie wolnym zale\u017cy przede wszystkim od nas samych. Je\u015bli zdarzy nam si\u0119 utraci\u0107 wolno\u015b\u0107 i o ile naprawd\u0119 chcemy j\u0105 odzyska\u0107, to czasami po du\u017cych wysi\u0142kach i po d\u0142ugim czasie, a czasami szybko i \u0142atwo, mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do tego.<\/p>\n

Konkluzja<\/p>\n

Te kilka uwag o byciu wolnym, o wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, jest bardzo dobrze zawarte w naszej dewizie \u201eWolno\u015b\u0107 – R\u00f3wno\u015b\u0107 – Braterstwo\u201d. Mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wolno\u015b\u0107 jest umieszczona przed r\u00f3wno\u015bci\u0105, co znaczy, \u017ce dla nas jest ona troch\u0119 wa\u017cniejsza ani\u017celi r\u00f3wno\u015b\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mimo sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy dwoma wy\u017cej opisanymi has\u0142ami wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, s\u0105 one nieroz\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane ze sob\u0105. Natomiast braterstwo jest \u015bwieckim t\u0142umaczeniem starej rycerskiej cnoty teologicznej Mi\u0142osierdzia. Jest ono podstawowym zaleceniem w naszym zakonie. Jest ono r\u00f3wnie\u017c czasami r\u00f3\u017cnie interpretowane, ale to zagadnienie b\u0119dzie tematem innego opracowania.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce je\u015bli chcecie, to obecnie mo\u017cecie by\u0107 wolni. W jakiej\u015b chwili waszego \u017cycia mieli\u015bcie wyb\u00f3r i wybrali\u015bcie mi\u0119dzy pewnym stopniem wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci, jednak mo\u017cecie zawsze zmieni\u0107 zdanie. Wolnomularstwo daje wam mo\u017cliwo\u015bci rozszerzenia horyzont\u00f3w i podj\u0119cia decyzji odpowiadaj\u0105cej waszemu post\u0119powi na drodze inicjacyjnej lub na drodze \u017cyciowej.<\/p>\n

Jerzy Dworak<\/em><\/p>\n

Warszawa, wrzesie\u0144 2015 r.<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co to znaczy by\u0107 wolnym? Czy bycie wolnym ogranicza si\u0119 tylko do swobody poruszania si\u0119? Czy mo\u017cna mie\u0107 swobod\u0119 poruszania pozostaj\u0105c pozbawionym wolno\u015bci? Czy Robinson Crusoe b\u0119d\u0105c na wyspie bezludnej by\u0142 cz\u0142owiekiem wolnym? \u017beby odpowiedzie\u0107 na te pytania trzeba zrozumie\u0107, jak ludzie dochodz\u0105 do tego aby uwa\u017ca\u0107 si\u0119 za wolnych? Na przyk\u0142ad czy zwierz\u0119ta s\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5359,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4330"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4330"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4330\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5359"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}