{"id":4338,"date":"2014-09-12T08:37:05","date_gmt":"2014-09-12T06:37:05","guid":{"rendered":"http:\/\/testowa.tech\/?p=4338"},"modified":"2014-09-12T08:37:05","modified_gmt":"2014-09-12T06:37:05","slug":"konstytucja-3-maja-historia-i-tradycja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/2014\/09\/12\/konstytucja-3-maja-historia-i-tradycja\/","title":{"rendered":"Konstytucja 3 Maja &#8211; historia i tradycja"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em>Witaj majowa jutrzenko,<\/em><em><br \/>\n\u015awie\u0107 naszej polskiej krainie,<br \/>\nUczcimy ciebie piosenk\u0105,<br \/>\nKt\u00f3ra w ca\u0142ej Polsce s\u0142ynie.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Witaj maj, pi\u0119kny maj,<br \/>\nU Polak\u00f3w b\u0142ogi raj.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rajnold Suchodolski\u00a0 \u201e<em>Mazurek 3 Maja\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Kt\u00f3\u017c z nas \u2013 oczywi\u015bcie z pokolenia, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y elementarnej jeszcze w II Rzeczpospolitej \u2013 nie \u015bpiewa\u0142 tej piosenki wielokrotnie z poczuciem prawie nie mniejszym ni\u017c hymn i inne patriotyczne pie\u015bni?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>To symbol wolnego ducha narodu, to przywi\u0105zanie do najlepszej jego tradycji i umi\u0142owania Ojczyzny\u2026<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>A cho\u0107 znamy te uczucia, prze\u017cywamy je \u2013 nie zawsze \u0142a\u0144cuch zdarze\u0144, ich geneza s\u0105 dla nas wa\u017cne, a tylko rezultat ko\u0144cowy. Dzisiaj, \u2013 kiedy do naszej wolnomularskiej \u015awi\u0105tyni \u2013 przywo\u0142ali\u015bmy, jako nazw\u0119, jako symbol, \u201eKonstytucj\u0119 3 Maja\u201d \u2013 warto i trzeba prze\u015bledzi\u0107 jej histori\u0119, wp\u0142yw na tradycj\u0119, a nawet zastanowi\u0107 si\u0119, czy dla naszego dzia\u0142ania, naszej postawy obecnie, na prze\u0142omie trzeciego tysi\u0105clecia \u2013 nie wyp\u0142ywaj\u0105 st\u0105d jakie\u015b konkluzje.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Przywo\u0142ajmy zatem najpierw fakty historyczne.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Jest druga po\u0142owa XVIII wieku. S\u0105siedzi Polski rosn\u0105 w si\u0142\u0119 i wykorzystuj\u0105c upadek my\u015bli politycznej jej obywateli oraz s\u0142abo\u015b\u0107 struktur pa\u0144stwa, dokonuj\u0105 pierwszego rozbioru kraju. Wywo\u0142uje to wstrz\u0105s w \u015bwiadomo\u015bci od\u0142am\u00f3w opinii szlacheckiej, a ch\u0119\u0107 naprawy Rzeczypospolitej znajduje oparcie w ideach o\u015bwiecenia i pracach my\u015blicieli krajowych\u00a0\u00a0\u00a0 i zagranicznych. Warto doda\u0107, \u017ce w tym czasie dzia\u0142a\u0142o ju\u017c w Polsce 12 l\u00f3\u017c wolnomularskich (g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d elit spo\u0142ecznych), kt\u00f3re promieniowa\u0142y ideami post\u0119pu i \u0142atwiej adaptowa\u0142y kwestie niezb\u0119dnej reformy pa\u0144stwa. Nie jest tak\u017ce przypadkiem, \u017ce w pierwszym w \u015bwiecie ministerstwie o\u015bwiaty \u2013 powo\u0142anej przez Sejm w 1773 roku \u2013 Komisji Edukacji Narodowej \u2013 jednym z wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 komisarzy tej Komisji by\u0142 Ignacy Potocki, Wielki Mistrz Wielkiego Wschodu Polski.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Gdy mocarstwa o\u015bcienne Rosja i Austria wda\u0142y si\u0119 w wojn\u0119 z Turcj\u0105 i Szwecj\u0105 \u2013 b\u0142ysn\u0119\u0142a nadzieja, \u017ce Polska mo\u017ce wydoby\u0107 si\u0119 ze stanu politycznej nico\u015bci i uzale\u017cnienia od swych s\u0105siad\u00f3w. Zwo\u0142ano Sejm, rozpocz\u0105\u0142 on obrady 6.10.1788r. i trwa\u0142 przesz\u0142o cztery lata, przechodz\u0105c do historii, jako Wielki, czyli Czteroletni. Polacy powetowali sobie d\u0142ugotrwa\u0142y niedow\u0142ad parlamentu, czyni\u0105c sw\u00f3j Sejm naprawd\u0119 aktywnym i reformatorskim.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ju\u017c w pierwszych tygodniach podj\u0119to szereg wa\u017cnych uchwa\u0142: powi\u0119kszenie armii, zniesienie powolnej Rosji Rady Nieustaj\u0105cej, ustanowienie podatk\u00f3w od d\u00f3br ziemskich i duchownych. G\u0142\u00f3wne jednak wielkie dzie\u0142o Sejmu \u2013 to wy\u0142onienie na pocz\u0105tku wrze\u015bnia 1789 r. (a wi\u0119c w tym czasie, gdy we Francji zburzono ju\u017c Bastyli\u0119 i rozgorza\u0142a Rewolucja) komisji do opracowania projektu konstytucji, a nast\u0119pnie \u2013 wszelkimi silami \u2013 doprowadzenie do jej uchwalenia w dniu 3 maja 1791 r.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m2.jpg\" border=\"0\" \/><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m3.jpg\" border=\"0\" \/><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m4.jpg\" border=\"0\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m6.jpg\" width=\"183\" height=\"154\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uchwalanie Ustawy Rz\u0105dowej \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Strony tytu\u0142owa i pierwsza pierwodruku \u00a0 Uchwalenie Konstytucji Trzeciego Maja<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Konstytucja 3-go Maja, zwana te\u017c Ustaw\u0105 Rz\u0105dow\u0105, ustali\u0142a szereg post\u0119powych, bardziej przyjaznych obywatelom zasad, ani\u017celi dot\u0105d obowi\u0105zuj\u0105ce, stare regulacje XVI-to wieczne.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Oto przyk\u0142ady:<\/em><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><em>Zagwarantowano mieszczanom znaczny zakres samorz\u0105du i prawo do samostanowienia w zasadniczych kwestiach,<\/em><\/li>\n<li><em>Zapewniono tolerancj\u0119 wyznaniom niekatolickim.<\/em><\/li>\n<li><em>Lud rolniczy, (czyli ludno\u015b\u0107 w\u0142o\u015bcia\u0144sk\u0105) przyj\u0119to pod opiek\u0119 prawa i rz\u0105du krajowego,<\/em><\/li>\n<li><em>Ustr\u00f3j w\u0142adz pa\u0144stwa oparto na stwierdzeniu, \u017ce \u201ewszelka w\u0142adza spo\u0142eczno\u015bci ludzkiej pocz\u0105tek sw\u00f3j bierze z woli narodu\u201d. Przyj\u0119to te\u017c zasad\u0119 Monteskiusza o tr\u00f3jpodziale w\u0142adzy,<\/em><\/li>\n<li><em>Zniesiono raz na zawsze \u201eLiberum Veto\u201d, wy\u0142\u0105czaj\u0105c tak\u017ce z czynnego prawa wyborczego szlacht\u0119 bezroln\u0105,<\/em><\/li>\n<li><em>Sprawowanie wymiaru sprawiedliwo\u015bci powierzono niezawis\u0142ym s\u0105dom,<\/em><\/li>\n<li><em>Poj\u0119cie \u201esi\u0142y zbrojnej, narodowej\u201d sformu\u0142owano bardzo nowocze\u015bnie, okre\u015blaj\u0105c jej zasady i cel istnienia.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Udzia\u0142 wolnomularzy polskich w opracowaniu i uchwaleniu Konstytucji 3-go Maja by\u0142 naprawd\u0119 znacz\u0105cy. Trzej autorzy tekstu konstytucji: Stanis\u0142aw August Poniatowski, Ignacy Potocki, ks.<strong>\u00a0<\/strong>Scipione Piattoli \u2013 byli masonami, a \u015bcis\u0142e kierownictwo grupy pos\u0142\u00f3w przygotowuj\u0105cych uchwalenie przez Sejm konstytucji, mia\u0142o w swym sk\u0142adzie a\u017c 28-miu wolnomularzy. Drugi (obok Ma\u0142achowskiego) Marsza\u0142ek Sejmu, Nestor Sapieha \u2013 to p\u00f3\u017aniejszy Wielki Mistrz W\\W\\P\\, a jego namiestnik na Wielkopolsk\u0119, Ignacy Dzia\u0142y\u0144ski to tak\u017ce dow\u00f3dca wojsk, chroni\u0105cych Stolic\u0119 podczas obrad sejmowych. Z siedemnastu pos\u0142\u00f3w, uwa\u017canych za przyw\u00f3dc\u00f3w Stronnictwa Patriotycznego, kt\u00f3re popiera\u0142o przygotowanie i uchwalenie Konstytucji 3-go Maja \u2013 a\u017c dwunastu, czyli 71% nale\u017ca\u0142o do l\u00f3\u017c, a w Sejmie Wielkim \u2013 21% jego sk\u0142adu, czyli siedemdziesi\u0119ciu czterech pos\u0142\u00f3w by\u0142o wolnomularzami. Generalnie ujmuj\u0105c; prawie wszyscy masoni znale\u017ali si\u0119 w pierwszych szeregach, walcz\u0105cych o przemiany, wielu z nich by\u0142o tych przemian inspiratorami i architektami.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m7.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m8.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m9.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m10.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m11.jpg\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 8pt;\">Stanis\u0142aw Poniatowski \u00a0 \u00a0\u00a0 Ignacy Potocki\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Scypion Piattoli\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Stanis\u0142aw Ma\u0142achowski\u00a0 \u00a0 Kazimierz Sapiecha<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Jak na dokument zredagowany przez wolnomularzy, majowa Konstytucja napisana zosta\u0142a j\u0119zykiem prostym, odbiegaj\u0105cym od stylu u\u017cywanego w publikacjach wolnomularskich. Dopiero w za\u0142\u0105czonym do Konstytucji tek\u015bcie \u201eDeklaracji Stan\u00f3w Zgromadzonych\u201d pobrzmiewaj\u0105 wyra\u017ane tony wolnomularskiej retoryki. Zawarte w \u201eDeklaracji\u201d poj\u0119cie \u201eNajwy\u017cszej Opatrzno\u015bci\u201d, kt\u00f3rej \u015bwi\u0105tyni\u0119 dla uczczenia uchwalenia Konstytucji postanowiono ufundowa\u0107, k\u0142ad\u0105c kamie\u0144 w\u0119gielny na terenie obecnego Ogrodu Botanicznego, nawi\u0105zuje dosy\u0107 wyra\u017anie do poj\u0119cia \u201eNajwy\u017cszego Budownika Wszech\u015bwiata\u201d, stanowi\u0105cego maso\u0144sk\u0105 wersj\u0119 Istoty Najwy\u017cszej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Po przyj\u0119ciu Ustawy Rz\u0105dowej sejm uchwali\u0142 wiele ustaw szczeg\u00f3\u0142owych okre\u015blaj\u0105cych organizacj\u0119 i kompetencje w\u0142adz pa\u0144stwowych. Nowe ustawy i instytucje by\u0142y szybko wprowadzone w \u017cycie. Wok\u00f3\u0142 konstytucji, pod has\u0142em: \u201eKr\u00f3l z narodem, nar\u00f3d z kr\u00f3lem\u201d powsta\u0142o zwarte stronnictwo patriotyczno-kr\u00f3lewskie. Zorganizowa\u0142o ono klub polityczny pod nazw\u0105 Zgromadzenie Przyjaci\u00f3\u0142 Konstytucji Rz\u0105dowej, gromadz\u0105c zar\u00f3wno pos\u0142\u00f3w, jak i polityk\u00f3w spoza sejmu; w\u015br\u00f3d nich a\u017c trzydziestu siedmiu by\u0142o wolnomularzami. Cz\u0142onkowie zasiadaj\u0105cy w sejmie byli zobowi\u0105zani do solidarnego popierania przyj\u0119tych na posiedzeniach klubu projekt\u00f3w. By\u0142o to pierwsze w Polsce stronnictwo polityczne zorganizowane w nowoczesny spos\u00f3b.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Dzi\u0119ki aktywnej dzia\u0142alno\u015bci klubu (szczeg\u00f3lnie wyr\u00f3\u017cnili si\u0119 w tym maso\u0144scy redaktorzy \u201eGazety Narodowej \u00a0\u00a0\u00a0i Obcej\u201d oraz kr\u00f3l Stanis\u0142aw) zastrze\u017cenia prowincjonalnej szlachty stopniowo przezwyci\u0119\u017cano i sejmiki z lutego 1792 przynios\u0142y niemal powszechn\u0105 akceptacj\u0119 konstytucji.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>By\u0142a\u00a0 ona wynikiem wielkiego historycznego i polityczno-spo\u0142ecznego kompromisu, \u017cadnej wi\u0119c du\u017cej istotnej kwestii nie mog\u0142a doprowadzi\u0107 do ko\u0144ca. Je\u017celi jednak przyj\u0119ta zosta\u0142a z ca\u0142kowit\u0105 aprobat\u0105 przez ogromn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, by\u0142o to skutkiem okoliczno\u015bci jej powstania. Konstytucja zrodzi\u0142a si\u0119 po odrzuceniu gwarancji dworu petersburskiego, zrodzi\u0142a si\u0119 po zlikwidowaniu uzale\u017cnienia Polski od Rosji.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Z tego te\u017c powodu by\u0142a deklaracj\u0105 polityczn\u0105 ogromnej wagi: mia\u0142a zmieni\u0107 uk\u0142ad stosunk\u00f3w politycznych w tej cz\u0119\u015bci Europy. Europa zrozumia\u0142a, \u017ce tu nad Wis\u0142\u0105, zdarzy\u0142o si\u0119 co\u015b wa\u017cnego.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Dlatego opiniotw\u00f3rcze kr\u0119gi ludzi o\u015bwieconych Zachodu zacz\u0119\u0142y szybko rewidowa\u0107 swe uproszczone s\u0105dy na temat Polski, jako kraju barbarzy\u0144skiego, obskuranckiego, skazanego w naturalny spos\u00f3b na upadek i na wch\u0142oni\u0119cie przez organizmy wy\u017csze, czyli pa\u0144stwa absolutyzmu o\u015bwieconego. Przecie\u017c jeszcze w po\u0142owie XVIII wieku nadziej\u0105 pionier\u00f3w post\u0119pu, francuskich encyklopedyst\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie Voltaire\u2019a, by\u0142a Semiramida P\u00f3\u0142nocy \u2013 Caryca Katarzyna II.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstytucja 3-go Maja zachwia\u0142a t\u0105 opini\u0105 Zachodu, zmuszaj\u0105c go do zmiany s\u0105d\u00f3w nie tylko na temat Polski, lecz r\u00f3wnie\u017c na temat sensu polityki Rosji wobec Rzeczpospolitej \u2013 s\u0142owem do rewizji w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w na \u0142ad polityczny w tej cz\u0119\u015bci Europy. Ustawa Majowa sta\u0142a si\u0119 wiec wyzwaniem dla Wschodu i Zachodu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Niestety, tylko jeden rok nar\u00f3d polski m\u00f3g\u0142 swobodnie wdra\u017ca\u0107 zasady swej nowej konstytucji. Ma\u0142a grupka malkontent\u00f3w podj\u0119\u0142a w Rosji zdradzieckie knowania, by postawi\u0107 na swoim. W dniu 27 kwietnia 1792 r. w Petersburgu (og\u0142oszonym p\u00f3\u017aniej pod fa\u0142szyw\u0105 dat\u0105 14 maja 1792 r. w pogranicznym miasteczku Targowica) trzech magnat\u00f3w: hetman Seweryn Rzewuski, bogacz ukrai\u0144ski Szcz\u0119sny Potocki i cz\u0142owiek Rosji, cho\u0107 polski hetman Ksawery Branicki wraz z grupk\u0105 innych np. Szymon Kossakowski, litewki separatysta \u2013 podpisali \u201eAkt konfederacji generalnej wolnej koronnej\u2019. Wyst\u0119puj\u0105c w imieniu Rzeczpospolitej wykazali oni bezprawny charakter, cytuj\u0119 \u201emonarchiczno-demokratycznej rewolucji trzeciego maja\u201d i na mocy gwarancji wezwali pomocy wojsk rosyjskich do przywr\u00f3cenia starego porz\u0105dku. Wkroczy\u0142y one do Polski 18 maja 1792 r.\u00a0 i stoczy\u0142y bitwy z polskimi wojskami. Sukcesy obronne ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego pod Ziele\u0144cami i Tadeusza Ko\u015bciuszki pod Dubienk\u0105 nie wystarczy\u0142y do zwyci\u0119stwa. Kr\u00f3l Stanis\u0142aw przera\u017cony, g\u0142oszon\u0105 przez Katarzyn\u0119 II ewentualno\u015bci\u0105 jego detronizacji i ponownego rozbioru, mimo, \u017ce wojna nie by\u0142a przegrana, wyda\u0142 wojsku rozkaz zaprzestania zbrojnego oporu, zg\u0142osi\u0142 akces\u00a0 do Konfederacji Targowickiej, zdradzaj\u0105c nar\u00f3d i konstytucj\u0119.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rosyjska okupacja i rz\u0105dy bezpo\u015brednio od rosyjskiego ambasadora zale\u017cnych s\u0142u\u017calc\u00f3w. W roku nast\u0119pnym przysz\u0142a kl\u0119ska drugiego rozbioru i ha\u0144by Sejmu Grodzie\u0144skiego, legalizuj\u0105cego ten gwa\u0142t na Rzeczpospolitej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m12.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m13.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m14.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m15.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m16.jpg\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Gazeta Narodowai Obca\u00a0Katarzyna II \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 St. Szcz\u0119sny Potocki\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 J\u00f3zef K. Kossakowski \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wieszanie Zdrajc\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ju\u017c wkr\u00f3tce w ujarzmionym kraju zrodzi\u0142o si\u0119 powsta\u0144cze sprzysi\u0119\u017cenie. W\u015br\u00f3d organizator\u00f3w spisku,\u00a0 w pierwszej jego czteroosobowej grupie za\u0142o\u017cycielskiej, by\u0142o trzech mason\u00f3w: Ignacy Dzia\u0142y\u0144ski, jeden z zast\u0119pc\u00f3w Wielkiego Mistrza, Eliasz Aloe i J\u00f3zef Herman Pawlikowski. Wkr\u00f3tce do nich do\u0142\u0105czyli: Ludwik Gutakowski, te\u017c zast\u0119pca Wielkiego Mistrza, Czcigodny jednej z l\u00f3\u017c Aleksander Linowski, Erazm Mycielski, Piotr Grosman, J\u00f3zef \u015awi\u0119torzecki\u00a0\u00a0 \u00a0i Jan Dembowski. Zorganizowali oni sta\u0142y kontakt z przebywaj\u0105cymi na emigracji w Saksonii Ignacym Potockim i innymi przyw\u00f3dcami obozu patriotycznego. Do spisku szybko przy\u0142\u0105czyli si\u0119 coraz to nowi wolnomularze, bo doskonale radzili sobie, jako konspiratorzy, b\u0119d\u0105c przyzwyczajeni do zachowania sta\u0142ej tajemnicy.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W kraju narasta\u0142a jednak szybko zapalna sytuacja. Szeregi spiskowc\u00f3w powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 o kadr\u0119 oficer\u00f3w polskiej armii, przedstawicieli radykalizuj\u0105cej si\u0119 inteligencji, sympatyk\u00f3w rewolucji francuskiej i ludzi Ko\u0142\u0142\u0105taja, pragn\u0105cych powrotu ustroju 3-go Maja. Wywierali oni nacisk na emigracyjne kierownictwo w celu przyspieszenia powstania. Nadszed\u0142 marzec 1794 roku i gen. Antoni Madali\u0144ski da\u0142 rozkaz swej brygadzie wyruszenia z Ostro\u0142\u0119ki na po\u0142udnie Polski, a w tym samym miesi\u0105cu &#8211; to jest 24 marca Tadeusz Ko\u015bciuszko og\u0142osi\u0142 w Krakowie akt powstania. Tak zacz\u0119\u0142a si\u0119 insurekcja, a po jej upadku, d\u0142ugie 123-letnie \u2013 okupione cierpieniem i krwi\u0105 \u2013 bohaterskie zmagania Narodu Polskiego o wolno\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie, nie b\u0119d\u0119 ich tutaj omawia\u0142, a ogranicz\u0119 si\u0119 tylko do zwr\u00f3cenia uwagi na tradycj\u0119, jak\u0105 ukszta\u0142towa\u0142a w naszych dziejach Konstytucja 3-go Maja.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m17.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m18.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m19.jpg\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Przysi\u0119ga Ko\u015bciuszki\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 Bitwa pod Rac\u0142awicami\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tadeusz Ko\u015bciuszko<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Sta\u0142a si\u0119 ona wa\u017cnym elementem \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, pozostaj\u0105c w pami\u0119ci Narodu i w opinii publicznej jako najwybitniejszy obok Unii Lubelskiej element politycznej tradycji Polski.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W powszechnym odczuciu Konstytucja 3-go Maja by\u0142a przejawem i symbolem samodzielnego i niepodleg\u0142ego decydowania Polak\u00f3w i Litwin\u00f3w o losach Rzeczypospolitej. By\u0142a \u015bwiadectwem odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Ale te\u017c sta\u0142a si\u0119 testamentem narodowym, w kt\u00f3rym gin\u0105ca Rzeczpospolita przekazuje nast\u0119pnym pokoleniom sw\u0105 ostatni\u0105 wol\u0119 i nakaz walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>G\u0142os w obronie Konstytucji i narodu polskiego zabrali w\u00f3wczas przebywaj\u0105cy na emigracji Ignacy Potocki, Hugo Ko\u0142\u0142\u0105taj i Franciszek Dmowski, publikuj\u0105c dzie\u0142o: \u201eO ustanowieniu i upadku Konstytucji 3-go Maja\u201d. Zawarli w nim nie tylko ocen\u0119 samej reformy, ale refleksje nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 Polski i perspektywami, jakie stwarza rewolucja francuska dla uk\u0142adu si\u0142 w Europie. W konkluzji swej pracy przedstawili Ustaw\u0119 Rz\u0105dow\u0105, jako testament narodowy, w kt\u00f3rym gin\u0105ca Rzeczpospolita przekazuje nast\u0119pnym pokoleniom ostatni\u0105 wole, zwracaj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na przywi\u0105zanie do \u201eprawdziwej wolno\u015bci\u201d i przestrzeganie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Wypada podkre\u015bli\u0107, \u017ce w tradycj\u0119 polityczn\u0105 Polski wrasta\u0142o ca\u0142e dzie\u0142o 3-go Maja, jako przeobra\u017cenie ustroju Rzeczpospolitej, dokonane w\u0142asnymi si\u0142ami i wbrew woli zaborc\u00f3w. Dlatego w\u0142a\u015bnie Konstytucja 3-go Maja by\u0142a najostrzej t\u0119piona w ca\u0142ym zaborze rosyjskim po 1815 r. Do historii przesz\u0142o wydarzenie z 3-go Maja 1823 roku, gdy 15-to letni ucze\u0144 gimnazjum w Wilnie, Micha\u0142 Plater napisa\u0142 na tablicy: \u201eVivat Konstytucja 3 Maja\u201d, a jego koledzy poparli go dalszymi has\u0142ami. Namiestnik cara Niko\u0142aj Nowosilcow wszcz\u0105\u0142 zaciekle \u015bledztwo, aresztuj\u0105c liczne grupy m\u0142odzie\u017cy, tak\u017ce filomat\u00f3w i zsy\u0142aj\u0105c wiele os\u00f3b do wschodnich guberni.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m20.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<strong>Hugo Ko\u0142\u0142\u0105taj<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Od tej chwili rocznica 3-go Maja nigdy ju\u017c nie b\u0119dzie w Polsce zapomniana, b\u0119dzie pe\u0142ni\u0107 mobilizuj\u0105c\u0105 rol\u0119 polityczn\u0105.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W czasie powstania listopadowego grupa Adama Czartoryskiego uzna\u0142a has\u0142o 3-go Maja za sw\u00f3j sztandar ideowy, przyjmuj\u0105c nawet nieoficjalnie nazw\u0119 \u201eObozu 3-go Maja\u201d. Natomiast Gromada Ludu Polskiego \u201eHuma\u0144\u201d\u00a0 i Towarzystwo Demokratyczne spogl\u0105da\u0142y krytycznie na dzie\u0142o 3-go Maja z powodu art. IV Konstytucji, w kt\u00f3rym nie dokonano uw\u0142aszczenia ch\u0142opstwa.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Jak\u017ce wzruszaj\u0105co wpletli w swe arcydzie\u0142a pami\u0119\u0107 o 3-cim Maju Adam Mickiewicz i Juliusz S\u0142owacki. Czy jest potrzeba przypominania dzisiaj \u201ePana Tadeusza\u201d lub \u201eHorszty\u0144skiego\u201d? A cho\u0107 w drugiej po\u0142owie XIX wieku nast\u0105pi\u0142o w spo\u0142ecze\u0144stwie bardziej racjonalne traktowanie Konstytucji 3-go Maja, g\u0142\u00f3wnie przez partie ludowe i lewicowe \u2013 to przecie\u017c ju\u017c\u00a0 PPS w\u00a0 swych odezwach wykaza\u0142a pozytywny stosunek do 3-go Maja, akcentuj\u0105c aspekt niepodleg\u0142o\u015bciowy dzie\u0142a Sejmu Czteroletniego. I taki w\u0142a\u015bnie sens przybra\u0142a tradycja majowa u schy\u0142ku XIX wieku. S\u0142u\u017cy\u0142a ona przede wszystkim my\u015bli niepodleg\u0142o\u015bciowej, pobudza\u0142a ambicje narodowe oraz integracyjne zar\u00f3wno w aspekcie terytorialnym, jak i spo\u0142ecznym. Wida\u0107 to by\u0142o w 1891 r. \u2013 100-lecie Konstytucji 3-go Maja. Obchodzono je uroczy\u015bcie we wszystkich rozbiorach.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nowy wybuch uczu\u0107 patriotycznych mia\u0142 miejsce w roku 1916. Obchody \u015awi\u0119ta 3-go Maja \u2013 125 rocznica konstytucji \u2013 przybra\u0142y we wszystkich zaborach ogromne rozmiary i bardzo zr\u00f3\u017cnicowane formy; by\u0142y to uroczysto\u015bci religijne, starannie przygotowane akcje odczytowe, festyny, pochody i kwesty.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>A\u017c wreszcie przysz\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u2026 Tradycja majowa sta\u0142a si\u0119 od pocz\u0105tku oficjalnie czczonym kultem pa\u0144stwowym wolnej Polski. Ustaw\u0105 z 29 kwietnia 1919 roku dzie\u0144 3 Maja zosta\u0142 uznany po wieczne czasy uroczystym \u015bwi\u0119tem, a pami\u0119\u0107 o Konstytucji wpisano w ustawodawstwo polskie we wst\u0119pie do Konstytucji 1921 roku. Zosta\u0142 nie tylko \u015bwi\u0119tem narodowym, ale p\u00f3\u017aniej tak\u017ce ko\u015bcielnym: \u015bwi\u0119tem Matki Boskiej Kr\u00f3lowej Korony Polskiej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Warto doda\u0107, \u017ce w latach 20-tych i 30-tych studenci na sw\u00f3j spos\u00f3b obchodzili 3-go Maja. Czcz\u0105c tradycj\u0119 XIX wieczn\u0105, zbierali si\u0119 w Ogrodzie Botanicznym przy ruinach fundament\u00f3w \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci, a nast\u0119pnie maszerowali pod bram\u0119 Uniwersytetu.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m21.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m22.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m23.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m24.jpg\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Medal pami\u0105tkowy z 1791r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ulotka Krak\u00f3w 1891 r.\u00a0 Naklejka Lw\u00f3w 1917r.\u00a0\u00a0 Ulotka \u0141\u00f3d\u017a 1917r.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>W czasach PRL-u niech\u0119\u0107 w\u0142adz do tradycji majowej trwa\u0142a do roku 1981, cho\u0107 przedtem od czasu do czasu w momentach \u201eodwil\u017cy\u201d, pozwalano na wspomnienia. Mimo to Stronnictwo Demokratyczne ustanowi\u0142o dzie\u0144 3-go maja swoim \u015bwi\u0119tem. Ale dopiero 3-go maja 1981 roku nast\u0105pi\u0142a spontaniczna, patriotyczna manifestacja jedno\u015bci wok\u00f3\u0142 tradycji. Zorganizowa\u0142a j\u0105 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Gdy wi\u0119c pa\u0144stwo polskie odzyska\u0142o pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015b\u0107 \u2013 Sejm III-ciej Rzeczpospolitej w dniu 6 kwietnia 1990 roku przywr\u00f3ci\u0142 \u015bwi\u0119to Trzeciego Maja, a W\u0142adze i ca\u0142y Nar\u00f3d uczci\u0142y w 1991 roku szczeg\u00f3lnie uroczy\u015bcie 200-lecie uchwalenia Konstytucji.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Przedstawione fakty dowodz\u0105 niezbicie, \u017ce wp\u0142yw najwa\u017cniejszej ustawy Sejmu Czteroletniego na \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 Polak\u00f3w w ci\u0105gu ponad dw\u00f3ch wiek\u00f3w by\u0142 ogromny, a zas\u0142uga obrony tradycji majowej jest dzie\u0142em wielu pokole\u0144 Polak\u00f3w. Wielokrotnie i z po\u015bwi\u0119ceniem bronili jej w okresach niewoli.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Dlatego i my przyjmujemy dzisiaj z satysfakcj\u0105 ocen\u0119 \u015bci\u015ble historyczn\u0105 \u2013 nota bene dopiero naszych czas\u00f3w &#8211; \u017ce polska Ustawa Rz\u0105dowa z 1791 roku jest jednym z trzech najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 \u201eEpoki Rewolucji\u201d (ostatniej dekady XVIII wieku). Obok konstytucji Stan\u00f3w Zjednoczonych z 17 wrze\u015bnia 1787 roku i konstytucji francuskiej z 14 wrze\u015bnia 1791 roku \u2013 polska Ustawa Rz\u0105dowa 3-go Maja 1791 roku wesz\u0142a do historii, jako powszechnie uznana jedna z \u201etrzech latar\u0144 ideowych tamtej epoki\u201d. Obecni wi\u0119c historycy potwierdzili opini\u0119 Tomasza Jeffersona, Sekretarza Stanu USA, a potem 3-go Prezydenta USA, \u017ce polska Konstytucja ma rang\u0119 dokumentu o warto\u015bci uniwersalnej.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m26.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m27.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m28.jpg\" border=\"0\" \/>\u00a0<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/droithumain.pl\/images\/stories\/k3m29.jpg\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fundament \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci\u00a0 Znaczek 2-go obiegu 1987r.\u00a0 Bieg z okazji rocznicy 3-go Maja\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Serwsi Fonmoney<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/ivory.org.pl\/files\/public-docs\/Logo_du_Droit_Humain_International.jpg\" alt=\"Logo Wolnomularze.org\" width=\"220\" height=\"146\" border=\"0\" \/><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Deska wyg\u0142oszona w trakcie uroczystego posiedzenia Sz\\L\\\u00a0\u201eKonstytucja 3 Maja\u201d na Ws\\Warszawy w dniu 1 maja 2014r. E\\P\\<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Witaj majowa jutrzenko, \u015awie\u0107 naszej polskiej krainie, Uczcimy ciebie piosenk\u0105, Kt\u00f3ra w ca\u0142ej Polsce s\u0142ynie. Witaj maj, pi\u0119kny maj, U Polak\u00f3w b\u0142ogi raj. Rajnold Suchodolski\u00a0 \u201eMazurek 3 Maja\u201d Kt\u00f3\u017c z nas \u2013 oczywi\u015bcie z pokolenia, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y elementarnej jeszcze w II Rzeczpospolitej \u2013 nie \u015bpiewa\u0142 tej piosenki wielokrotnie z poczuciem prawie nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5489,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}