Gdy opracowywa\u0142am desk\u0119 na temat los\u00f3w kobiety na przestrzeni wiek\u00f3w, zaskoczy\u0142o mnie istnienie wielkiego i bardzo wa\u017cnego opactwa \u015bredniowiecznego. Jego charakterystyczn\u0105 cech\u0105 by\u0142o to, \u017ce wst\u0119powa\u0142y do niego kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani a zarz\u0105dzany by\u0142 obowi\u0105zkowo przez kobiet\u0119. Jednak tak wielko\u015b\u0107 jak i kobiece rz\u0105dy nie by\u0142y jedyn\u0105 specyfik\u0105 tego opactwa i nie tylko tym si\u0119 ws\u0142awi\u0142o, lecz nade wszystko wp\u0142ywem, jaki wywar\u0142o na histori\u0119, na rozw\u00f3j \u00f3wczesnej cywilizacji i kultury \u015bredniowiecznej.\u00a0Do niedawna uwa\u017cano \u015bredniowiecze za epok\u0119 ciemnoty, zacofania i niesprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Opinie te uleg\u0142y zmianie, jednym z przyk\u0142ad\u00f3w potwierdzaj\u0105cych je , jest to w\u0142a\u015bnie opactwo, zaskakuj\u0105ce rozmiarem, sprawno\u015bci\u0105 zarz\u0105dzania, funkcjonalno\u015bci\u0105 urz\u0105dze\u0144 – szczeg\u00f3lnie kuchennych. Por\u00f3wnuj\u0105c dynamik\u0119 jego rozwoju do wsp\u00f3\u0142czesnych czas\u00f3w, dzia\u0142ania te niekt\u00f3rzy zw\u0105 mondializacj\u0105, globalnym rozwojem. Poniewa\u017c po czasach wspania\u0142o\u015bci nast\u0105pi\u0142 upadek, zapomniano o opactwie i niewiele si\u0119 o nim m\u00f3wi, nawet we Francji, gdzie imponuj\u0105ce budynki mo\u017cna zwiedza\u0107 i podziwia\u0107. Postaram si\u0119 pokr\u00f3tce przedstawi\u0107 Wam histori\u0119 tego\u017c opactwa, jego funkcjonowanie, regu\u0142\u0119 zakonn\u0105, no i oczywi\u015bcie \u017cycie dworskie, kt\u00f3re kwit\u0142o w \u015bredniowieczu i kt\u00f3re w du\u017cym stopniu si\u0119 z niego wywodzi.<\/p>\n
Dzieje opactwa Fontevrault s\u0105 bardzo ciekawe si\u0119gaj\u0105ce do czas\u00f3w feudalnych. Postaci\u0105, kt\u00f3rej zawdzi\u0119czamy jego powstanie by\u0142 niejaki Robert d\u2019Arbrisel, syn duchownego, urodzony w roku 1045 (1050?) w Bretanii. Pobiera\u0142 nauki w wielu szko\u0142ach, nast\u0119pnie studiowa\u0142 teologi\u0119 i ju\u017c, jako ksi\u0105dz postanowi\u0142 ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 Bogu i uda\u0107 si\u0119 do lasu, aby tam \u017cy\u0107 i prowadzi\u0107 \u017cycie pustelnika. Ubolewa\u0142 bowiem nad dekadencj\u0105 kleru i g\u0142osi\u0142 potrzeb\u0119 reformy ko\u015bcio\u0142a. Samotno\u015b\u0107 i prawo\u015b\u0107 jego \u017cycia za\u015bwieci\u0142a przyk\u0142adem i wielu takich, kt\u00f3rzy poszukiwali zbli\u017cenia si\u0119 do Boga, do\u0142\u0105czy\u0142o do niego i posz\u0142o jego \u015bladami. Sta\u0142 si\u0119 niezwykle popularny i to w w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d ludzi cnotliwych jak i nieprawych, kobiet i m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n
W owym czasie ogromna \u017carliwo\u015b\u0107 religijna nak\u0142ania\u0142a ludzi do po\u015bwi\u0119cenia swego \u017cycia Bogu, co zaowocowa\u0142o powstawaniem licznych klasztor\u00f3w. Znalaz\u0142szy si\u0119 na czele wielu uczni\u00f3w z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, Robert d\u2019Abrisel zosta\u0142 zmuszony do umieszczenia ich w klasztorach, kt\u00f3rych budow\u0119 zapocz\u0105tkowa\u0142 w roku 1099 klasztor w la Roe. Wspierany przez mo\u017cnych pan\u00f3w okolicznych, kt\u00f3rzy mu odst\u0105pili ziemi\u0119, postanowi\u0142 pozosta\u0107 na miejscu i stworzy\u0142 w 1101 roku wsp\u00f3lnot\u0119, kt\u00f3ra szybko przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w zakon fontevryst\u00f3w, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 skal\u0119 narodow\u0105. Zakon ten cieszy\u0142 si\u0119 bowiem du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 i od pocz\u0105tku by\u0142 wspierany materialnie przez najmo\u017cniejsze i najbardziej wp\u0142ywowe rodziny, takie jak Plantagenet, hrabiowie d\u2019Anjou i Maine, p\u00f3\u017aniej Ksi\u0105\u017c\u0119ta Normandii a nawet dynastii kr\u00f3lewskiej. Dary ziemi, pieni\u0119dzy, r\u00f3\u017cne podatki, posagi i inne darowizny od kobiet i m\u0119\u017cczyzn wst\u0119puj\u0105cych do zakonu, stworzy\u0142y z niego jeden z najbogatszych we Francji.<\/p>\n
W roku 1110 zakon otrzyma\u0142 grunt pod budow\u0119 nowego klasztoru, kt\u00f3ry szybko zbudowany, zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony w 1119 roku przez samego papie\u017ca Kalikasta II-go. Henryk II Plantagenet zmieni\u0142 jego status na opactwo kr\u00f3lewskie i miejsce poch\u00f3wku swej rodziny. Tak powsta\u0142o to unikalne opactwo sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 ze wsp\u00f3lnoty \u017ce\u0144skiej i m\u0119skiej. Regu\u0142\u0119 jego ustanowi\u0142 Robert d\u2019Abrisel nakazuj\u0105c, aby zawsze prze\u0142o\u017cone wsp\u00f3lnoty \u017ce\u0144skiej kierowa\u0142y ca\u0142o\u015bci\u0105 klasztoru. Dzisiaj to nas zdumiewa, ale wedle wszelkiego prawdopodobie\u0144stwa w \u00f3wczesnej epoce nie by\u0142o a\u017c tak nadzwyczajnym. To, co jest r\u00f3wnie\u017c ciekawe to osobowo\u015b\u0107 kobiety, kt\u00f3ra mia\u0142a kierowa\u0107 opactwem, jak\u0105 narzuci\u0142 Robert d\u2019Abrisel. Ot\u00f3\u017c mog\u0142a ni\u0105 by\u0107 nie dziewica, lecz kobieta dojrza\u0142a, kt\u00f3ra by\u0142a ju\u017c zam\u0119\u017cn\u0105. Obyczaje klasztorne dostosowa\u0142y swe obrz\u0105dki do wsp\u00f3\u0142\u017cycia obydwu wsp\u00f3lnot, czyli w praktyce mniszek i mnich\u00f3w, o czym opowiem poni\u017cej.<\/p>\n
Opactwo w Fontevraud jest chyba najwi\u0119ksz\u0105 tego typu budowl\u0105 we Francji i przetrwa\u0142o, pomimo r\u00f3\u017cnych przekszta\u0142ce\u0144, przesz\u0142o 900 lat.<\/p>\n
Klasztor opactwa ma kszta\u0142t czworoboku, kt\u00f3ry jest zespo\u0142em dw\u00f3ch budynk\u00f3w, jeden przeznaczony na zakon kobiecy i drugi na zakon m\u0119ski,. Miedzy nimi znajduje si\u0119 dominuj\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 opacki \u0142\u0105cz\u0105cy obydwie cz\u0119\u015bci. Przylegaj\u0105 do niego budynki gospodarcze, imponuj\u0105ca sw\u0105 wielko\u015bci\u0105 kuchnia i szpital \u015bw. \u0141azarza. Budynki s\u0105 zbudowane w stylu roma\u0144skim a ko\u015bci\u00f3\u0142 we wczesnym gotyku. Na przestrzeni wiek\u00f3w dokonano wielu przer\u00f3bek, ale pozosta\u0142 pierwotny kszta\u0142t i uk\u0142ad wewn\u0119trzny.<\/p>\n
Powr\u00f3\u0107my do funkcjonowania opactwa i jego roli w \u015bredniowieczu. Ot\u00f3\u017c jak ju\u017c podkre\u015bli\u0142am, za\u0142o\u017cyciel tak zakonu jak i opactwa, Robert d\u2019Abrisel, na\u0142o\u017cy\u0142 na obydwie wsp\u00f3lnoty obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 regu\u0142\u0119 oraz warunek, aby zawsze kierowaniem ca\u0142ego opactwa zajmowa\u0142a si\u0119 przeorysza klasztoru \u017ce\u0144skiego. Ta zasada przetrwa\u0142a przez ca\u0142y czas istnienia opactwa a zarz\u0105dzaj\u0105cych ni\u0105 przeorysz by\u0142o, 36 z czego 14 z rod\u00f3w arystokratycznych a 5 z kr\u00f3lewskiej dynastii Burbon\u00f3w.<\/p>\n
Od pocz\u0105tku swego istnienia opactwo cieszy\u0142o si\u0119 du\u017cym uznaniem i otrzymywa\u0142o hojne i liczne dary od mo\u017cnych, ksi\u0105\u017c\u0105t, biskup\u00f3w i nawet papie\u017cy, dzi\u0119ki czemu znajdowa\u0142o si\u0119 w \u015bwietnej sytuacji finansowej. Bardzo du\u017ca popularno\u015b\u0107 tak za\u0142o\u017cyciela jak i ca\u0142ego opactwa spowodowa\u0142a za\u0142o\u017cenie przez mnich\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 z niego 123 nowych klasztor\u00f3w w pobliskich okr\u0119gach. W ten spos\u00f3b opactwo w Fontevraud sta\u0142o si\u0119 opactwem macierzystym ko\u0142o setki opactw i klasztor\u00f3w na czele kt\u00f3rych sta\u0142a przeorysza z Fontevraud. Z zapis\u00f3w wynika, \u017ce oko\u0142o roku 1150-go zakon liczy\u0142 5000 os\u00f3b jej podw\u0142adnych. Wyobra\u017amy sobie, jaka musia\u0142a by\u0107 organizacja takiego przedsi\u0119biorstwa. Na czele tej ogromnej wsp\u00f3lnoty, pomijaj\u0105c sprawy administracyjne, przeorysza czuwa nad przestrzeganiem regu\u0142y benedykty\u0144skiej , b\u0119d\u0105cej wzorem, kt\u00f3ry Robert d\u2019Abrisel dostosowa\u0142 do regu\u0142y zakonu fontevryst\u00f3w.<\/p>\n
Okre\u015bla\u0142a ona zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia – wi\u0119c cisz\u0119, pos\u0142usze\u0144stwo, obowi\u0105zkowe modlitwy, szacunek dla innych oraz podstawowe zasady dotycz\u0105ce ka\u017cdego osobi\u015bcie; takie jak higiena, ubi\u00f3r, ub\u00f3stwo, niewinno\u015b\u0107 itd. \u017bycie codzienne polega\u0142o na modlitwach, pracach r\u0119cznych i lekturze. Posi\u0142ki odbywa\u0142y si\u0119 w ciszy, (rafectoire) s\u0142uchaj\u0105c tekst\u00f3w liturgicznych czytanych przez zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119, co tydzie\u0144 przeorysz\u0119. Mnisi ubierali si\u0119 w czarne habity i kaptury a mniszki bia\u0142e habity i czarne nakrycia g\u0142owy. Regu\u0142a zakonu zakazywa\u0142a absolutnie obecno\u015bci mnich\u00f3w na terenie przeznaczonym dla mniszek i odwrotnie. Jedynym \u0142\u0105cznikiem obydwu cz\u0119\u015bci by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 gdzie odbywa\u0142y si\u0119 modlitwy, msze i ceremonie religijne. Je\u015bli mniszka by\u0142a chora to przenoszono j\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, gdzie zakonnicy jej dogl\u0105dali, a umieraj\u0105c\u0105 namaszczali. Przeorysza spowiada\u0142a mniszki a ksi\u0105dz udziela\u0142 tylko rozgrzeszenia. Nowo wst\u0119puj\u0105cy mnisi musieli by\u0107 pos\u0142uszni opatce, kt\u00f3ra by\u0142a obowi\u0105zkowo obecna przy sk\u0142adaniu ich \u015blub\u00f3w. Mia\u0142a ona zreszt\u0105 w\u0142adz\u0119 absolutn\u0105 nad ca\u0142ym zakonem a jedynymi jej zwierzchnikami byli: papie\u017c i kr\u00f3l.<\/p>\n
Jak napomkn\u0119\u0142am uprzednio, kierowanie ca\u0142ym zakonem tak du\u017cej spo\u0142eczno\u015bci by\u0142o niezwykle skomplikowane, zw\u0142aszcza w \u00f3wczesnych czasach a jednak spoczywa\u0142o w\u0142a\u015bnie na barkach kobiecych. Aby zrozumie\u0107 ca\u0142okszta\u0142t jej obowi\u0105zk\u00f3w, wystarczy spojrze\u0107 na struktur\u0119 zakonu. Ot\u00f3\u017c ma on w\u0142adz\u0119 centraln\u0105, czyli opactwo-matk\u0119. Ka\u017cde opactwo afiliowane stawa\u0142o si\u0119 przeorstwem, kt\u00f3rego przeor by\u0142 mianowany przez opatk\u0119 Fontevraud. Ka\u017cda jednostka by\u0142a hierarchi\u0105 o strukturze piramidalnej, dotycz\u0105c\u0105 \u017cycia codziennego oraz wzajemnych stosunk\u00f3w. Ju\u017c sam obszar Fontevraud posiada\u0142 struktury precyzyjnie opracowane: i ka\u017cdy budynek mia\u0142 swoje zakonne przeznaczenie takie jak: dla mniszek, kt\u00f3re si\u0119 modl\u0105, (dziewice i wdowy), kt\u00f3re pracuj\u0105 (grzesznice nawr\u00f3cone), dla chorych, dla tr\u0119dowatych, dla mnich\u00f3w. Bior\u0105c pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015bci \u00f3wczesnej komunikacji, musieli \u017cy\u0107 praktycznie w autarkii, czyli by\u0107 samowystarczalni. Je\u015bli do tego dorzucimy licznych go\u015bci, kt\u00f3rzy tam przyje\u017cd\u017cali, to opactwo stawa\u0142o si\u0119 ogromnym, jak na te czasy, przedsi\u0119biorstwem, kt\u00f3rym zarz\u0105dzanie nie nale\u017ca\u0142o do \u0142atwych zada\u0144. O dziwo, pierwsz\u0105 przeorysz\u0105 by\u0142a bardzo m\u0142oda osoba, gdy\u017c Robert d\u2019Abrisel powierzy\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 22-letniej Petronili z Craon, wdowie od dw\u00f3ch lat. To ona, cztery lata p\u00f3\u017aniej, przyjmowa\u0142a papie\u017ca wraz z ca\u0142\u0105 \u015bwit\u0105 w 1119 roku. Przyby\u0142 do Fontevraud, aby po\u015bwi\u0119ci\u0107 o\u0142tarz ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Aby bardziej przybli\u017cy\u0107, jaki profil \u201eszefa\u201d\u00a0<\/strong>tego wielkiego przedsi\u0119biorstwa narzuca\u0142 Robert d\u2019Abrisel, przytocz\u0119 przyk\u0142ad Bertrady z Montfor, kt\u00f3rej on sam nada\u0142 godno\u015b\u0107 przeoryszy w klasztorze Notre Dame. By\u0142a to osoba znana z nies\u0142ychanie skandalicznego zachowania. By\u0142a \u017con\u0105 zamo\u017cnego hrabiego Fulka, zwanego ponurakiem, kt\u00f3ry by\u0142 w niej zakochanym do szale\u0144stwa. Mia\u0142 ju\u017c liczne \u017cony, uprzednio odtr\u0105cone, ale zapa\u0142a\u0142 nies\u0142ychan\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105 do Bertrady. Ta z kolei sta\u0142a si\u0119 kochank\u0105 kr\u00f3la Francji Filipa I-go, kt\u00f3remu urodzi\u0142a 2 syn\u00f3w. Oboje zachowywali si\u0119 tak skandalicznie, \u017ce Filip zosta\u0142 ob\u0142o\u017cony przez ko\u015bci\u00f3\u0142 kl\u0105tw\u0105 i nakazem powrotu do \u017cony, ale to niestety okaza\u0142o si\u0119 bezskuteczne. Kl\u0105twa, wi\u0119c obj\u0119\u0142a ca\u0142e kr\u00f3lestwo. Pocz\u0105tkowo zbuntowany Fulko miota\u0142 gro\u017abami, ale z czasem, nie mog\u0105c oprze\u0107 si\u0119 uporowi i urokom swej czaruj\u0105cej \u017cony, pogodzi\u0142 si\u0119 z losem. Bertrada, jak zreszt\u0105 bardzo liczni mo\u017cni, tak kobiety jak i m\u0119\u017cczy\u017ani, cz\u0119sto bywa\u0142a w Fontevraud i hojnie opactwo obdarowywa\u0142a. W 1114 roku pozosta\u0142a tam ju\u017c na sta\u0142e wst\u0119puj\u0105c do zakonu. Jak z tego przyk\u0142adu wynika, Robert d\u2019Abrisel wybiera\u0142 na kierowanie klasztorami kobiety o nadzwyczaj silnej\u00a0osobowo\u015bci i nieugi\u0119tym charakterze.<\/p>\n Warto r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce chyba dzi\u0119ki przebywaj\u0105cym tam opatkom i wielu znanym osobisto\u015bciom, opactwo mog\u0142o si\u0119 poszczyci\u0107 jak\u0105\u015b poci\u0105gaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0105. To s\u0142awne miejsce pobudza\u0142o ogromn\u0105 ciekawo\u015b\u0107, kt\u00f3ra sprowadza\u0142a tam, z bliskich i dalszych okolic, wiele kobiet, m\u0119\u017cczyzn, a nawet ma\u0142\u017ce\u0144stw i o dziwo, sporo z nich pozostawa\u0142o w klasztorze ju\u017c na zawsze.<\/p>\n Niezale\u017cnie od przeorysz i energicznych kobiet zarz\u0105dzaj\u0105cych opactwem, byli tam go\u015b\u0107mi kr\u00f3lowie, kr\u00f3lowe, wysokiej rangi duchowni i inne osobisto\u015bci. W Fontevraud zmar\u0142a i spoczywa kr\u00f3lowa Alienor, czyli Eleonora Akwita\u0144ska, Kr\u00f3l Henryk II-gi Plantagenet, Ryszard Lwie Serce. Obecnie jest bardzo trudno okre\u015bli\u0107 ile os\u00f3b zosta\u0142o tam pochowanych, gdy\u017c zawieruchy rewolucyjne i wojenne poczyni\u0142y tam du\u017co spustosze\u0144. Fontewraud nazwano St. Denis – Plntagenet\u00f3w.<\/p>\n Drogie SS.\u2019. i drodzy BB.\u2019. Fontevraud to jednak nie tylko klasztor, lecz to jest r\u00f3wnie\u017c centrum kultury skupiaj\u0105ce mo\u017cnych owych czas\u00f3w a przede wszystkim ludzi najbardziej wp\u0142ywowych i to nie tylko okolicznych, lecz przybywaj\u0105cych z ca\u0142ego kr\u00f3lestwa i spoza jego granic. Epoka, o kt\u00f3rej dzisiaj m\u00f3wimy jest epok\u0105 feudalizmu, uwa\u017can\u0105 do niedawna za szczeg\u00f3lnie zacofan\u0105. Tymczasem, po pochyleniu si\u0119 nad ni\u0105 historyk\u00f3w, okazuje si\u0119, \u017ce z punktu widzenia praktycznego by\u0142a nadzwyczaj post\u0119powa a \u017cycie kulturalne by\u0142o bardzo o\u017cywione, czego wyrazem jest literatura pi\u0119kna a zw\u0142aszcza poezja. Jest to okres dworno\u015bci i kultu zalet kobiecych, tak pi\u0119kna fizycznego jak i zalet duchowych, g\u0142oszonych nie tylko przez rycerstwo, ale r\u00f3wnie\u017c przez kler, cz\u0119sto nawet ludzi prostych. Ca\u0142a spo\u0142eczno\u015b\u0107 feudalna upaja\u0142a si\u0119 poezj\u0105 opiewaj\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 i szacunek. Dworno\u015b\u0107, kwiat cywilizacji, jak j\u0105 niekt\u00f3rzy okre\u015blaj\u0105, kwit\u0142 w pe\u0142ni w Fontevraud.<\/p>\n Na czym polega\u0142a ta dworno\u015b\u0107 \u015bredniowieczna, po francusku:\u00a0amour\u00a0courtois<\/em>? Ot\u00f3\u017c, og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c jest to kod na spos\u00f3b post\u0119powania wobec kobiet. Tradycja dworno\u015bci rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku XII-go wieku i by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z rycerskim kodem post\u0119powania. Oto jak pisa\u0142 w\u00a0\u00bb Traite de l\u2019amour\u00a0\u00bb<\/em>\u00a0Andre le Chapelain (po \u0142acinie)\u00a0:<\/p>\n \u201eJest spraw\u0105 oczywist\u0105, i dla mnie najzupe\u0142niej jasn\u0105, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 niczym i \u017ce niezdolni s\u0105 pi\u0107 ze \u017ar\u00f3d\u0142a dobroci, je\u017celi nie nak\u0142oni\u0105 ich do tego kobiety. Przecie\u017c to kobiety, otrzymawszy, ten wielki przywilej od Boga, a b\u0119d\u0105c pocz\u0105tkiem i przyczyn\u0105 wszelkiego dobra, winny tak w\u0142a\u015bnie post\u0119powa\u0107, a\u017ceby cnota dobrze czyni\u0105cych zach\u0119ca\u0142a innych do takiego w\u0142a\u015bnie post\u0119powania.[\u2026] ka\u017cdy powinien stara\u0107 si\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 damom, \u017ceby zosta\u0107 odpromieniowanym ich \u0142ask\u0105.\u201d<\/p>\n Wspomniane powy\u017cej wyj\u0105tki dzie\u0142a Chapelain\u2019a okre\u015blaj\u0105 jak dworno\u015b\u0107 odnosi si\u0119 do kobiet, ale jej baz\u0105 jest czczona w \u015bredniowieczu mi\u0142o\u015b\u0107. Poprzez kod, kt\u00f3ry ni\u0105 kieruje, mo\u017cna spostrzec i wyczu\u0107 zwyczaje, obyczaje i etyk\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re go stworzy\u0142o. Kodyfikacja \u017cycia dwornego by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z kodyfikacj\u0105 rycersk\u0105. Chwalebne cnoty odnosi\u0142y si\u0119 tak samo do dworno\u015bci jak i poprzez rycerstwo do spo\u0142ecze\u0144stw. Jeszcze cz\u0119\u015bciowo zacytuj\u0119 Le Chaplain\u2019a: [\u2026] ta mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy uznaje za \u017ar\u00f3d\u0142o i pocz\u0105tek wszystkiego dobra\u2026.\u201d.<\/p>\n Aby uzupe\u0142ni\u0107 historyczne dzieje zabytku, jakim jest ca\u0142okszta\u0142t zabudowa\u0144 klasztornych Fontevraud, musz\u0119 powiedzie\u0107 na marginesie, \u017ce wraz z rewolucj\u0105 francusk\u0105 nast\u0105pi\u0142 koniec klasztoru a zabudowania zosta\u0142y upa\u0144stwowione. Zreszt\u0105, taka sama kolej losu spotka\u0142a wszystkie inne maj\u0105tki ko\u015bcielne. Nast\u0119pnie klasztor Fontevraud przekszta\u0142cono na wi\u0119zienie, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 z czasem jednym z najci\u0119\u017cszych we Francji. Zosta\u0142o definitywnie zamkni\u0119te dopiero w XX-ym wieku. Pocz\u0105tkowo wi\u0119zienie sta\u0142o puste, po czym, od roku 1975 dzia\u0142a w nim Centrum Kultury Zachodniej i odbywaj\u0105 si\u0119 tam koncerty muzyki ch\u00f3ralnej.<\/p>\n Przedstawi\u0142am Wam, SS\\\u00a0i BB\\\u00a0powy\u017csz\u0105 desk\u0119 z kilku powod\u00f3w, mianowicie: nie tylko tematy symboliczne s\u0105 interesuj\u0105ce, inne r\u00f3wnie\u017c. Deska ta, mimo pozor\u00f3w, jest r\u00f3wnie\u017c troch\u0119 zwi\u0105zana z wolnomularstwem. Historia opactwa jest, przynajmniej dla mnie, pasjonuj\u0105ca a niewiele jest wzmianek o niej w dzie\u0142ach historycznych. Dlaczego zapomina si\u0119 o tak wspania\u0142ym miejscu, w kt\u00f3rym kwit\u0142o \u017cycie kulturalne epoki feudalnej, w kt\u00f3rym przebywa\u0142y i wybra\u0142y, jako miejsce poch\u00f3wku osoby, kt\u00f3re tworzy\u0142y histori\u0119 \u015bredniowieczn\u0105 i wp\u0142ywa\u0142y na jej rozw\u00f3j? Miejsce to jest \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy historycznej o \u017cyciu ludzi nie tylko s\u0142awnych, ale te\u017c prostych, w spo\u0142ecze\u0144stwie \u015bredniowiecznym. Sk\u0105d in\u0105d wiadomo nam, \u017ce kobiety odgrywa\u0142y w nim du\u017c\u0105 rol\u0119, \u017ce by\u0142y r\u00f3wnie\u017c w tym, co mo\u017cna nazwa\u0107 masoneri\u0105 operatywn\u0105, poniewa\u017c by\u0142o du\u017co zawod\u00f3w g\u0142\u00f3wnie wykonywanych przez kobiety, tak, \u017ce cz\u0119sto zast\u0119powa\u0142y m\u0119\u017c\u00f3w we wszystkich zawodach, zarz\u0105dza\u0142y ogromnymi posiad\u0142o\u015bciami. W epoce feudalnej by\u0142o to przypuszczalnie tak naturalne, \u017ce nikt nie widzia\u0142 potrzeby zwracania na to uwagi. P\u00f3\u017aniejsi historycy interesowali si\u0119 wojnami, polityk\u0105, kt\u00f3rych aktorami byli g\u0142\u00f3wnie m\u0119\u017cczy\u017ani. Moje zainteresowanie t\u0105 epok\u0105 jest skutkiem zainteresowania histori\u0105 Wolnomularstwa, bo jego losy s\u0105 nierozerwalnie z\u0142\u0105czone z histori\u0105 Cz\u0142owieka, ludzi i spo\u0142ecze\u0144stw.<\/p>\n Powiedzia\u0142am<\/p>\n AD<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n Gdy opracowywa\u0142am desk\u0119 na temat los\u00f3w kobiety na przestrzeni wiek\u00f3w, zaskoczy\u0142o mnie istnienie wielkiego i bardzo wa\u017cnego opactwa \u015bredniowiecznego. Jego charakterystyczn\u0105 cech\u0105 by\u0142o to, \u017ce wst\u0119powa\u0142y do niego kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani a zarz\u0105dzany by\u0142 obowi\u0105zkowo przez kobiet\u0119. Jednak tak wielko\u015b\u0107 jak i kobiece rz\u0105dy nie by\u0142y jedyn\u0105 specyfik\u0105 tego opactwa i nie tylko tym si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5966,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4344"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4344\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n