\u017bycie mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane jako pewien proces biologiczny, innym razem jako okre\u015blony dla danego czasu spos\u00f3b my\u015blenia czy post\u0119powania. Kiedy indziej b\u0119dziemy uto\u017csamia\u0107 \u017cycie z istnieniem w jego metafizycznym wymiarze, jako zdumiewaj\u0105c\u0105 tajemnic\u0119.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od tych r\u00f3\u017cnic w pojmowaniu samego s\u0142owa \u201e\u017cycie\u201d, Siostry i Bracia z poszczeg\u00f3lnych warsztat\u00f3w Federacji Polskiej DH, pochylaj\u0105c si\u0119 nad tytu\u0142owym pytaniem, zauwa\u017cyli konieczno\u015b\u0107 odr\u0119bnego przeanalizowania kwestii czym jest \u201e\u017cycie dobre\u201d, a czym \u2013 w specyficznych uwarunkowaniach naszego stulecia \u2013 subiektywnie rozumiane \u201e\u017cycie udane\u201d. Zwr\u00f3cili te\u017c uwag\u0119, \u017ce termin \u201edobro\u201d mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do szeregu poj\u0119\u0107 funkcjonuj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych dziedzinach ludzkiego do\u015bwiadczenia. St\u0105d, w odniesieniu do \u017cycia udanego, nale\u017cy rozpatrywa\u0107 je przynajmniej w dw\u00f3ch antynomicznych aspektach, gdzie dobro materialne (posiadanie) przeciwstawiamy dobru moralnemu (warto\u015bciom duchowym), a dobro w uj\u0119ciu subiektywnym (indywidualizm moralny, egocentryzm, egoizm) stanowi opozycj\u0119 wzgl\u0119dem dobra obiektywnego (idealizm, transcendencja). Dokonanie powy\u017cszego rozr\u00f3\u017cnienia uwidacznia nam, \u017ce \u017cycie mo\u017ce zosta\u0107 uznane przez jednostk\u0119 za dobre w zale\u017cno\u015bci od tego, kt\u00f3rym z powy\u017cszych kryteri\u00f3w kieruje si\u0119 ona (jako nadrz\u0119dnym) w swoim codziennym post\u0119powaniu.<\/p>\n
\u017bycie dobre \u2013 w powszechnym i potocznym rozumieniu to przede wszystkim \u017cycie wygodne i pozbawione trosk, a wi\u0119c dostatnie, bezpieczne, szcz\u0119\u015bliwe. Takie postrzeganie \u201edobrego \u017cycia\u201d \u2013 wy\u0142\u0105cznie w kategoriach indywidualnego szcz\u0119\u015bcia, a wi\u0119c w pewnym stopniu egoistycznie \u2013 jednak nie do ko\u0144ca przystoi Wolnomularzowi. Wydaje si\u0119, \u017ce powinien on \u201edobro\u201d traktowa\u0107 szerzej i za \u201edobre \u017cycie\u201d uznawa\u0107 takie, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b wype\u0142nia zawo\u0142anie naszego Zakonu: \u201ena Chwa\u0142\u0119 Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata i dla Post\u0119pu Ludzko\u015bci\u201d.<\/p>\n
Wed\u0142ug niekt\u00f3rych, w XXI wieku, obok niwelowania wielu zagro\u017ce\u0144 takich jak wojna i choroby, pojawi\u0142y si\u0119 i nasili\u0142y czynniki stresogenne. Ten wiek, mimo, \u017ce si\u0119 dopiero zacz\u0105\u0142, jest epok\u0105 szybko post\u0119puj\u0105cego rozwoju technologii, chaotycznego nap\u0142ywu wielkiej liczby informacji, coraz szybszego tempa zmian spo\u0142ecznych \u2013 a to wszystko czyni \u017cycie bardziej stresuj\u0105cym. Do tego dochodzi coraz powszechniejsze zjawisko alienacji i wyobcowania cz\u0142owieka w jego \u015brodowisku. Warunki te utrudniaj\u0105 osi\u0105gni\u0119cie stanu dobrego, udanego \u017cycia.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesne tendencje cywilizacyjne wyra\u017anie przejawiaj\u0105 si\u0119 u wielu mieszka\u0144c\u00f3w szeroko poj\u0119tego Zachodu nastawieniem materialistycznym i konsumpcjonistycznym. Niedorzecznym by\u0142oby stwierdzenie, \u017ce konsumpcja i potrzeba materialnego zysku nie liczy\u0142a si\u0119 i nie by\u0142a obecna w innych, przesz\u0142ych okresach rozwoju cywilizacji europejskiej. Jednak\u017ce dzi\u015b nie wynika ona jedynie z potrzeb ekonomicznych (handel, etc.) czy spo\u0142ecznych (bezpiecze\u0144stwo, \u017cycie rodzinne, realizacja cel\u00f3w i zaspokojenie prywatnych potrzeb), ale staje si\u0119 zar\u00f3wno elementem rozrywki (na przyk\u0142ad shopping \u2013 czyli sp\u0119dzanie wolnego czasu z przyjaci\u00f3\u0142mi lub rodzin\u0105 na zakupach w hipermarketach), jak i \u2013 cz\u0119sto nie\u015bwiadomym \u2013 na\u0142ogiem nabywania d\u00f3br ponad miar\u0119. W tym w\u0142a\u015bnie nale\u017cy dopatrywa\u0107 si\u0119 specyfiki wzorca cywilizacyjnego, kt\u00f3ry kszta\u0142tuje si\u0119 w naszym kr\u0119gu kulturowym w XXI wieku. W parze z nim idzie post\u0119puj\u0105ca wirtualizacja towaru \u2013 p\u0142acimy nie za rzecz, ale za mark\u0119, bo to ona jest wyznacznikiem spo\u0142ecznej pozycji, splendoru, z\u0142udnej jako\u015bci, etc. Warto te\u017c wspomnie\u0107 o coraz powszechniejszej bylejako\u015bci \u2013 nie tylko w zakresie produkcji i us\u0142ug, ale i literatury, muzyki i sztuk pi\u0119knych.<\/p>\n
Nie mo\u017cna jednak postrzega\u0107 problemu dobra materialnego jednostronnie. Jest to truizm, ale pieni\u0105dz zawsze by\u0142, jest i prawdopodobnie b\u0119dzie jednym z warunk\u00f3w godnego \u017cycia. \u017bycia, kt\u00f3re mo\u017cemy sp\u0119dzi\u0107 w poczuciu wzgl\u0119dnego bezpiecze\u0144stwa, bez strachu przed nadchodz\u0105cym dniem. Czy jednak dobrobyt, a nawet bogactwo s\u0105 jednym z warunk\u00f3w \u017cycia udanego? Zapewne tak \u2013 zw\u0142aszcza, gdy wiedziemy \u017cycie w r\u00f3wnowadze, w harmonii z potrzebami duchowym i emocjonalnymi. Te bowiem ukierunkowane s\u0105 nie tylko na indywidualne cele, pasje i ambicje, rozbudzenie talent\u00f3w i pod\u0105\u017canie za marzeniami, ale otwieraj\u0105 nas tak\u017ce na mi\u0142o\u015b\u0107 do drugiego cz\u0142owieka. W parze z ni\u0105 idzie nie tylko pragnienie szcz\u0119\u015bcia bli\u017aniego, ale te\u017c troska o jego bezpiecze\u0144stwo, a wreszcie ch\u0119\u0107 niesienia mu pomocy (cz\u0119sto materialnej).<\/p>\n
Jak wobec tego \u017cy\u0107 dobrze i szcz\u0119\u015bliwie? \u017bycie ludzkie jest w swej naturze dwoiste. \u015acieraj\u0105 si\u0119 w nim dwa mocno na siebie oddzia\u0142ywuj\u0105ce pierwiastki \u2013 indywidualny i spo\u0142eczny. Cz\u0119sto wp\u0142ywaj\u0105 one na wyb\u00f3r nadrz\u0119dnych dla danej jednostki warto\u015bci. Kt\u00f3ra z nich ma by\u0107 miar\u0105 dobrego \u017cycia i sta\u0107 si\u0119 fundamentem moralno\u015bci? A je\u015bli \u2013 jak twierdzi Tadeusz Kotarbi\u0144ski \u2013 moralno\u015b\u0107 nie dopuszcza wielorako\u015bci?<\/p>\n
Zadaniem, jakie stoi przed lud\u017ami XXI wieku, jest pr\u00f3ba zrozumienia i obja\u015bnienia narastaj\u0105cej tendencji indywidualistycznej. Nie nale\u017cy wi\u0105za\u0107 jej wy\u0142\u0105cznie z egoizmem i brakiem wra\u017cliwo\u015bci na drugiego cz\u0142owieka, ale przede wszystkim z moralno\u015bci\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z czysto\u015bci ludzkiego sumienia. Owa czysto\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c indywidualnym wyznacznikiem w\u0142a\u015bciwego post\u0119powania, sprawia, \u017ce czujemy si\u0119 ze sob\u0105 dobrze. Post\u0119puj\u0105c w zgodzie z sumieniem, stajemy w obowi\u0105zku nadania sensu naszemu \u017cyciu. Sens i pr\u00f3ba stworzenia czego\u015b, co \u201eprze\u017cyje nas samych\u201d, daje jednostce poczucie spe\u0142nienia.<\/p>\n
Nie mo\u017cemy tak\u017ce pomin\u0105\u0107 si\u0142 tw\u00f3rczych i kreatywno\u015bci, kt\u00f3re stanowi\u0105 nie tylko potrzeb\u0119, ale wr\u0119cz si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 dzia\u0142a\u0144 wielu ludzi \u2013 cz\u0119sto wybitnych. Bo w\u0142a\u015bnie akt tworzenia pozwala zar\u00f3wno na realizacj\u0119 samego siebie, jak i na ekspresj\u0119 indywidualnych prze\u017cy\u0107, my\u015bli i \u2013 jak\u017ce cz\u0119sto wspania\u0142ych \u2013 idei.<\/p>\n
Historia ludzko\u015bci, kultury i nauki daje jednak\u017ce wiele przyk\u0142ad\u00f3w os\u00f3b wybitnych, kt\u00f3rych skrajny indywidualizm, cho\u0107 bez w\u0105tpienia przyczyni\u0142 si\u0119 do Post\u0119pu Ludzko\u015bci, stan\u0105\u0142 na drodze szcz\u0119\u015bciu rodzinnemu. Wystarczy wspomnie\u0107 tu nazwisko Mozarta, Beethovena, Mickiewicza, Paula Verlaine, Witkacego czy \u2013 si\u0119gaj\u0105c po s\u0142awy ze \u015bwiata naukowego \u2013 Einsteina. R\u00f3wnie\u017c i tu rodzi si\u0119 potrzeba harmonii, tak wa\u017cnej dla wolnomularskiego pojmowania \u015bwiata. Indywidualizm musi i\u015b\u0107 w parze zar\u00f3wno z otwartym umys\u0142em, jak i otwartym sercem \u2013 bez wzgl\u0119du na to, na jakim etapie naszego \u017cycia jeste\u015bmy.<\/p>\n
Nale\u017cy ponadto podkre\u015bli\u0107, \u017ce otwarto\u015b\u0107 na drugiego cz\u0142owieka jest potrzeb\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z ludzkiej natury. Nie tylko filozofowie, jak Arystoteles czy Kant, ale te\u017c naukowcy z zakresu psychologii, antropologii i lingwistyki podkre\u015blaj\u0105, \u017ce czynnik spo\u0142eczny i wybudowany na jego fundamencie system kulturowy \u2013 w postaci norm etycznych, prawa, wierze\u0144 i idei religijnych, systemu znak\u00f3w i symboli \u2013 stanowi wr\u0119cz istot\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa. Wracamy zatem do postawionego ju\u017c pytania o to, gdzie \u2013 w ogromie mo\u017cliwo\u015bci \u2013 doszukiwa\u0107 si\u0119 warto\u015bci moralnych, kt\u00f3re uczyni\u0105 dobrym nie tylko nasze \u017cycie indywidualne, ale te\u017c wsp\u00f3\u0142\u017cycie spo\u0142eczne. Tu rodzi si\u0119 potrzeba poszukiwania warto\u015bci obiektywnych. Nie chodzi zatem o nadanie sensu, ale o poszukiwanie sensu \u017cycia i oparcie wszelkich zasad o etyk\u0119 uniwersaln\u0105. Dla niekt\u00f3rych jej \u017ar\u00f3d\u0142em mo\u017ce by\u0107 dekalog i prawo boskie nadane nam przez si\u0142\u0119 lub istot\u0119 transcendentn\u0105. \u017byciem dobrym b\u0119dzie to, kt\u00f3re pod\u0105\u017ca za owymi uniwersalnymi wskaz\u00f3wkami.<\/p>\n
Jednak dychotomiczne pojmowanie kategorii dobrego \u017cycia i \u017ar\u00f3d\u0142a warto\u015bci, jakie do niego prowadz\u0105, zaciera, si\u0142\u0105 rzeczy, trzeci\u0105 opcj\u0119 \u2013 intersubiektywn\u0105. Nie wszyscy jeste\u015bmy bowiem sk\u0142onni uzna\u0107 za wystarczaj\u0105c\u0105 moralno\u015b\u0107 indywidualn\u0105 (prowadz\u0105c\u0105 w skrajnych przypadkach do egoizmu), jak r\u00f3wnie\u017c nie wszyscy \u2013 ze wzgl\u0119du na przekonania \u2013 uznajemy za konstytutywne warto\u015bci identyfikowane jako obiektywne (absolutna prawda, absolutne dobro, etc), jako \u017ce radykalne ich pojmowanie prowadzi do dogmatyzmu, a czasem wr\u0119cz fanatyzmu. Warto przypomnie\u0107, \u017ce jedn\u0105 z propozycji po\u0142\u0105czenia obu dr\u00f3g zaproponowa\u0142 u schy\u0142ku wieku XVIII Immanuel Kant, g\u0142osz\u0105c sw\u00f3j s\u0142ynny imperatyw: \u201ePost\u0119puj tak, by\u015b m\u00f3g\u0142 chcie\u0107, aby regu\u0142y twojego post\u0119powania mog\u0142y si\u0119 sta\u0107 powszechnym prawem\u201d. Obowi\u0105zek moralny jest po prostu konieczno\u015bci\u0105 \u2013 ma wype\u0142ni\u0107 si\u0119 niezale\u017cnie od indywidualnych pragnie\u0144 i ambicji czy te\u017c od woli Absolutu, kt\u00f3ry niekt\u00f3rzy z nas uznaj\u0105 za jego \u017ar\u00f3d\u0142o.<\/p>\n
Czym jest wi\u0119c \u017cycie udane? To zale\u017cy, jakimi warto\u015bciami w \u017cyciu si\u0119 kierujemy i gdzie dopatrujemy si\u0119 ich \u017ar\u00f3de\u0142. Slavoj \u017bi\u017cek twierdzi na przyk\u0142ad, \u017ce udane \u017cycie \u2013 to \u017cycie w pojedynk\u0119 i z dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105\u2026 Jednak\u017ce Wolnomularstwo, w oparciu o wiekowe metody i w\u0142asn\u0105 filozofi\u0119, stara si\u0119 poszukiwa\u0107 jedno\u015bci w wielo\u015bci. Mo\u017cna zatem zaproponowa\u0107 pewn\u0105 hipotez\u0119 (w my\u015bl maso\u0144skiej metody), w \u015bwietle kt\u00f3rej \u017cycie udane to takie, kt\u00f3re uznane jest za dobre w ramach og\u00f3\u0142u dziedzin ludzkiego do\u015bwiadczenia \u2013 materialno-ekonomicznej, rodzinnej, spo\u0142ecznej i indywidualnej. O ile \u201e\u017cycie dobre\u201d by\u0142oby \u017cyciem, kt\u00f3re daje cz\u0142owiekowi subiektywne poczucie szcz\u0119\u015bcia indywidualnego, o tyle \u201e\u017cycie udane\u201d musia\u0142oby generowa\u0107 obiektywn\u0105 korzy\u015b\u0107 wsp\u00f3ln\u0105.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie pojawi\u0142a si\u0119 jednak propozycja, wskazuj\u0105ca, \u017ce d\u0105\u017cenie do jednostkowego szcz\u0119\u015bcia te\u017c na sw\u00f3j spos\u00f3b dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 interes\u00f3w wsp\u00f3lnoty \u2013 je\u015bli zgodnie ze star\u0105 zasad\u0105 \u201eprimum, non nocere\u201d szanuje d\u0105\u017cenia i interesy bli\u017anich. W innej, r\u00f3wnie minimalistycznej interpretacji mo\u017cna natomiast przyj\u0105\u0107, \u017ce za \u017cycie \u201eudane\u201d uznamy takie, kt\u00f3re w opinii samej osoby zainteresowanej oraz jej bliskich jest \u201edobre\u201d, a wi\u0119c zar\u00f3wno przynosz\u0105ce indywidualn\u0105 satysfakcj\u0119, jak i korzy\u015bci dla otoczenia. A mo\u017ce po prostu trzeba stara\u0107 si\u0119 by\u0107 dobrym cz\u0142owiekiem, kierowa\u0107 si\u0119 dobrem, pami\u0119taj\u0105c jednak, \u017ce dla ka\u017cdego miara dobra jest inna? Wa\u017cne jest tak\u017ce, \u017ceby trzyma\u0107 si\u0119 z\u0142otego \u015brodka, poniewa\u017c cz\u0142owiek jest pewnego rodzaju syntez\u0105 sprzeczno\u015bci, \u015bwiata duchowego i materialnego \u2013 i trzeba stara\u0107 si\u0119 zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy nimi.<\/p>\n
Dodatkowo dobrze by\u0142oby nauczy\u0107 si\u0119 wyznacza\u0107 sobie we wszystkim pewne granice, nie zapominaj\u0105c, \u017ce cz\u0142owiek jest istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i nie mo\u017ce si\u0119 od spo\u0142ecze\u0144stwa odci\u0105\u0107. \u017byjemy w\u015br\u00f3d innych, tworzymy r\u00f3\u017cne wsp\u00f3lnoty i na dobre \u017cycie maj\u0105 wielki wp\u0142yw nasze relacje mi\u0119dzyludzkie, nasza obecno\u015b\u0107, nasze wsp\u00f3\u0142istnienie we wsp\u00f3lnocie. Trzeba by\u0107 dobrym dla drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n
Je\u017celi jest co\u015b takiego, co czyni \u017cycie udanym, to dla wi\u0119kszo\u015bci z nas jest to \u017cycie w\u015br\u00f3d przyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy si\u0119 wspomagaj\u0105. Potrzebujemy do \u017cycia os\u00f3b, na kt\u00f3re mo\u017cemy bez zastrze\u017ce\u0144 liczy\u0107 i kt\u00f3rym mo\u017cemy ufa\u0107, o kt\u00f3rych wiemy, \u017ce nas nie oszukaj\u0105, nie zdradz\u0105, pomog\u0105 w potrzebie i \u017ce my powinni\u015bmy im pomaga\u0107, s\u0142u\u017cy\u0107 w biedach, kt\u00f3re przecie\u017c ka\u017cdego spotykaj\u0105 i kt\u00f3re bez przyjaci\u00f3\u0142 bardzo trudno jest przetrwa\u0107.<\/p>\n
W podsumowaniu \u2013 warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u017cycie cz\u0142owieka sk\u0142ada si\u0119 z nieustannych wybor\u00f3w i nigdy nie mamy pewno\u015bci, \u017ce wybrali\u015bmy dobrze. St\u0105d tak wa\u017cna w \u017cyciu jest ch\u0142odna analiza, racjonalne my\u015blenie i w\u0142a\u015bnie ono w ostatecznym rozrachunku mo\u017ce uczyni\u0107 nasze \u017cycie udanym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u017bycie mo\u017ce by\u0107 rozpatrywane jako pewien proces biologiczny, innym razem jako okre\u015blony dla danego czasu spos\u00f3b my\u015blenia czy post\u0119powania. Kiedy indziej b\u0119dziemy uto\u017csamia\u0107 \u017cycie z istnieniem w jego metafizycznym wymiarze, jako zdumiewaj\u0105c\u0105 tajemnic\u0119. Niezale\u017cnie od tych r\u00f3\u017cnic w pojmowaniu samego s\u0142owa \u201e\u017cycie\u201d, Siostry i Bracia z poszczeg\u00f3lnych warsztat\u00f3w Federacji Polskiej DH, pochylaj\u0105c si\u0119 nad tytu\u0142owym […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1193,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-4376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4376"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4376\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}