Idea czasu przenika zar\u00f3wno symbolik\u0119, rytua\u0142, jak i praktyk\u0119 stopnia ucznia Lo\u017cy Niebieskiej Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego w Mi\u0119dzynarodowym Mieszanym Zakonie Wolnomularskim \u201eLe Droit Humain\u201d. Mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy r\u00f3\u017cne obszary, w ramach kt\u00f3rych odbywaj\u0105 si\u0119 u nas dyskusje nad symbolik\u0105 czasu. Pierwszym z nich jest szeroko poj\u0119ty \u201eczas drogi inicjacyjnej\u201d, drugim \u201esymbolika czasu w rytuale\u201d, trzecim \u201efaktycznie okre\u015blony przez regulaminy i konstytucje kalendarz roku wolnomularskiego\u201d.<\/p>\n
Prowadz\u0105c rozwa\u017cania o naturze czasu, dotykamy jednego z wiod\u0105cych problem\u00f3w docieka\u0144 filozoficznych i naukowych. Refleksja na ten temat jest prawdopodobnie tak stara, jak stary jest nasz gatunek \u2013 homo sapiens<\/em>.<\/p>\n Mimo opas\u0142ych tom\u00f3w, powstaj\u0105cych w Europie ju\u017c od czas\u00f3w helle\u0144skich, czas pozostaje dalej problemem w pe\u0142ni niewyja\u015bnionym. Paradoksalnie przyczynia si\u0119 do tego wielo\u015b\u0107 uj\u0119\u0107 filozoficznych i naukowych, kt\u00f3re pod wsp\u00f3ln\u0105 etykiet\u0105 CZASU analizuj\u0105 cz\u0119sto odmienne zgo\u0142a poj\u0119cia i obiekty. Czym innym jest czas fizyczny, czym innym antropologiczny. Inaczej na czas spojrzy psycholog, inaczej matematyk. Nawet w obr\u0119bie jednej nauki czas wymyka si\u0119 jedno\u015bci uj\u0119cia, czego dowodem fizyczno-matematyczny sp\u00f3r Newtona z Leibnizem, do kt\u00f3rego swoje przys\u0142owiowe grosze dorzucali p\u00f3\u017aniejsi uczeni \u2013 zw\u0142aszcza Einstein, a na gruncie filozofii Immanuel Kant.<\/p>\n Nie dziwi wi\u0119c fakt, \u017ce r\u00f3wnie\u017c refleksja nad, nazwijmy to, hermetyczn\u0105 natur\u0105 czasu wymaga uwzgl\u0119dnienia jej wielop\u0142aszczyznowo\u015bci. Okazuje si\u0119, \u017ce wskazuje na ni\u0105 szereg symboli zawartych w Lo\u017cy pierwszego stopnia symbolicznego.<\/p>\n Cz\u0142owiek kontroluje przestrze\u0144 poprzez manipulacj\u0119 materi\u0105, ale czas tylko po\u015brednio, wyd\u0142u\u017caj\u0105c \u017cycie dzi\u0119ki medycynie i skracaj\u0105c czas potrzebny na wykonanie r\u00f3\u017cnych czynno\u015bci dzi\u0119ki innowacjom technologicznym. U\u015bwiadomienie sobie nieuchronno\u015bci up\u0142ywu czasu jest nieod\u0142\u0105cznym elementem \u015bcie\u017cki inicjacyjnej wolnomularza.<\/p>\n Zapytani o czas, odpowiemy prawdopodobnie mniej lub bardziej precyzyjn\u0105 definicj\u0105 skalarnej wielko\u015bci fizycznej, by\u0107 mo\u017ce wyra\u017con\u0105 metafor\u0105 linii lub drogi, bo niedost\u0119pny zmys\u0142om czwarty wymiar wyobra\u017camy sobie poprzez trzy pozosta\u0142e. Czas fizyczny przenikn\u0105\u0142 do naszego my\u015blenia, zegar\u00f3w, harmonogram\u00f3w i kalendarzy. Nasza kultura przechowuje jednak r\u00f3wnie\u017c inne sposoby my\u015blenia o czasie, a symbolika wolnomularska mo\u017ce nam pom\u00f3c do nich dotrze\u0107. Ma to r\u00f3wnie\u017c oczywi\u015bcie eschatologiczne konotacje.<\/p>\n Czas fizyczny jest obecny w maso\u0144skiej symbolice po\u015brednio, jako co\u015b, co mo\u017cna mierzy\u0107: narz\u0119dzia miernicze symbolizuj\u0105 d\u0105\u017cenie do poznania niepoznawalnego. Bezpo\u015brednie odniesienia do czasu w Lo\u017cy s\u0105 innej natury: zamiast linearnego czasu mierzonego oscylatorami mamy czas ludzkiego do\u015bwiadczenia i ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci. Czas lo\u017cowy, po\u0142udnie i p\u00f3\u0142noc, to nie odczyt zegara, a czas w\u0142a\u015bciwy, odpowiedni na dan\u0105 czynno\u015b\u0107, innymi s\u0142owy \u201ewszystko w swoim czasie\u201d. To nie warto\u015b\u0107 numeryczna, a warto\u015b\u0107 aksjologiczna. Wyznacza j\u0105 ruch S\u0142o\u0144ca, reprezentowanego przez Czcigodnego Mistrza.<\/p>\n Tegoroczny temat roczny symboliczny stawia przed nami do\u015b\u0107 trudne zadanie, jakim jest okre\u015blenie znaczenia czasu w symbolice wolnomularskiej. Pierwsza trudno\u015b\u0107 pojawia si\u0119 przy pr\u00f3bie zdefiniowania terminu ,,czas\u2019\u2019. Zagadnienie to nurtowa\u0142o wiele zast\u0119p\u00f3w filozof\u00f3w, astronom\u00f3w, pisarzy a tak\u017ce zwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy naocznie dostrzegaj\u0105 up\u0142yw tego, co powszechnie nazywamy czasem. Niezale\u017cnie od tego, czy ,,czasem\u2019\u2019 okre\u015blimy to, co ukazuje nam zegarek, czy te\u017c spr\u00f3bujemy mu nada\u0107 g\u0142\u0119bsze znaczenie, nie mo\u017cemy uciec od faktu, \u017ce jest ono czym\u015b, co stale determinuje nam ka\u017cde poczynanie, r\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu wolnomularskim. Pracujemy wszak, by zako\u0144czy\u0107 swoje dzie\u0142o, buduj\u0105c czwarty filar.<\/p>\n Samo wn\u0119trze \u015awi\u0105tyni, b\u0119d\u0105ce swoistym imago mundi<\/em>, nieprzypadkowo przywi\u0105zuje wag\u0119 do jej przestrzennej orientacji. Wsch\u00f3d, zach\u00f3d, po\u0142udnie i p\u00f3\u0142noc kojarzone z ruchem cia\u0142 niebieskich (przede wszystkim za\u015b S\u0142o\u0144ca) wskazuj\u0105 na cykliczny przep\u0142yw czasu fizycznego<\/strong>, obiektywnego, reguluj\u0105cego witalny cykl \u015bwiata \u2013 i to nie tylko w wymiarze biologicznym (wegetacja, \u017cycie, \u015bmier\u0107), ale tak\u017ce spo\u0142ecznym (praca, odpoczynek).<\/p>\n Wspomniany tu czas biologiczny<\/strong> jest \u015bci\u015ble skorelowany z czasem fizycznym. Jest to czas narodzin i \u015bmierci, czas wegetacji, dojrzewania, dojrza\u0142o\u015bci i rozp\u0142odu. To nieustanny cykl odradzaj\u0105cego si\u0119 \u017cycia (owoc granatu; Jakin i Bohaz; S\u0142o\u0144ce i Ksi\u0119\u017cyc jako pierwiastek m\u0119ski i \u017ce\u0144ski). Nic dziwnego, \u017ce \u00f3w cykl w wymiarze symbolicznym i metaforycznym zosta\u0142 \u0142atwo przeniesiony na p\u0142aszczyzn\u0119 antropologicznego uj\u0119cia czasu.<\/p>\n Ten ostatni wymiar omawianego tu poj\u0119cia, czas antropologiczny<\/strong>, od zarania cywilizacji zdaje si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 w wyniku wzajemnego oddzia\u0142ywania dw\u00f3ch sfer: \u017cycia spo\u0142ecznego (spo\u0142eczno-plemiennej, etnicznej, narodowej organizacji) oraz \u017cycia duchowego (zw\u0142aszcza religijnego).<\/p>\n Czas w Lo\u017cy to tak\u017ce czas oczekiwania: cierpliwego, milcz\u0105cego oczekiwania ucznia i pracowitego oczekiwania czeladnika na podwy\u017ck\u0119 p\u0142acy. Te okresy r\u00f3wnie\u017c s\u0105 symboliczne, odnosz\u0105 si\u0119 do wa\u017cno\u015bci oczekiwania i rozpoznania w\u0142a\u015bciwych etap\u00f3w w \u017cyciu poza Lo\u017c\u0105. W\u015br\u00f3d symboli Lo\u017cy znajdujemy instrumenty do mierzenia przestrzeni, ale nie ma wahad\u0142a, zegara mechanicznego ani klepsydry (t\u0119 drug\u0105 zobaczy\u0107 mo\u017cna na starych Obrazach Lo\u017cy sprzed 1717 roku jako memento mori<\/em>). Mo\u017cna to t\u0142umaczy\u0107 staro\u017cytno\u015bci\u0105 geometrii i m\u0142odo\u015bci\u0105 precyzyjnej chronometrii, b\u0119d\u0105cej mniej wi\u0119cej r\u00f3wie\u015bniczk\u0105 wolnomularstwa, ale mo\u017cna te\u017c zinterpretowa\u0107 to jako znak tego, \u017ce pozostawiaj\u0105c metale za progiem Lo\u017cy, pozostawiamy te\u017c profa\u0144ski spos\u00f3b my\u015blenia o czasie. Klepsydra symbolizuje natomiast przemijanie. Ma ono ciemn\u0105 stron\u0119 \u2013 strat\u0119, rozk\u0142ad, zapomnienie \u2013 ale i jasn\u0105: dojrzewanie, osi\u0105ganie, pami\u0119\u0107.<\/p>\n Czas wolnomularski jest r\u00f3wnie\u017c wyobra\u017cony w szerszej perspektywie \u2013 tradycji \u0142\u0105cz\u0105cej przesz\u0142e i przysz\u0142e pokolenia wolnomularzy w ponadprzestrzennym i ponadczasowym \u0141a\u0144cuchu Jedno\u015bci. Jego pocz\u0105tki gin\u0105 w mrokach prehistorii, symbolicznie okre\u015blone jako pocz\u0105tek Ery \u015awiat\u0142a, wyznaczony na 4000 lat p.n.e., kiedy \u015bwiat\u0142o Rozumu zaczyna\u0142o kszta\u0142towa\u0107 ludzk\u0105 cywilizacj\u0119.<\/p>\n Czy czas sprowadza si\u0119 do zmienno\u015bci, jak w fizyce, i czy czas fizyczny to czas profa\u0144ski? Mo\u017cna tak powiedzie\u0107, cho\u0107 nie do ko\u0144ca. Symbolika lo\u017cowa naprowadza nas na my\u015blenie o czasie jako o zdolno\u015bci poznawczej cz\u0142owieka, czasie mierzonym do\u015bwiadczeniem, nie oscylatorem. To czas potrzebny na ociosanie kamienia, czas dobrze wykorzystany, odmierzony maso\u0144skimi narz\u0119dziami mierniczymi i podzielony na prac\u0119 i odpoczynek, dzia\u0142anie dla siebie i dla innych. Te narz\u0119dzia nie mierz\u0105 w skali absolutnej, ka\u017cdy ma swoj\u0105. Z drugiej strony, fizyka to cz\u0119\u015b\u0107 wiedzy o prawach natury, kt\u00f3re wolnomularz zobowi\u0105zany jest zg\u0142\u0119bia\u0107, zatem metoda wolnomularska oferuje syntez\u0119 obu aspekt\u00f3w czasu \u2013 fizycznego i psychologicznego.<\/p>\n W Wolnomularstwie, jak w \u017cadnej innej organizacji, ogromn\u0105 rol\u0119 odgrywa ,,cierpliwo\u015b\u0107\u2019\u2019<\/strong>. Cierpliwo\u015b\u0107 ta ju\u017c od samego pocz\u0105tku jest kszta\u0142towana u uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy przebywaj\u0105c w\u00a0milczeniu, poznaj\u0105 otoczenie oraz spos\u00f3b funkcjonowania w Lo\u017cy. Tutaj nie ma po\u015bpiechu. \u201eCzyn jest potrzebny tylko w\u00f3wczas, gdy jest wykonany w sam\u0105 por\u0119\u201d. Wszelkie przy\u015bpieszanie poczyna\u0144 na drodze inicjacyjnej grozi, nie b\u00f3jmy si\u0119 u\u017cy\u0107 tego s\u0142owa, partactwem<\/strong>, kt\u00f3ry mo\u017ce zaburzy\u0107 ide\u0119 harmonijnej budowli, kt\u00f3r\u0105 pragnie wznosi\u0107 Wolnomularstwo. Nie zdradzaj\u0105c wiele, stwierd\u017amy jedynie, \u017ce ka\u017cdy stopie\u0144 ods\u0142ania nowe narz\u0119dzia, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 na dalszych etapach inicjacji. Dlatego tak wa\u017cnym jest aby w\u0142a\u015bciwie i z empati\u0105 kszta\u0142towa\u0107 nie tylko uczni\u00f3w, ale i czeladnik\u00f3w oraz mistrz\u00f3w. Je\u015bli ucze\u0144 nie posi\u0105dzie odpowiedniej wiedzy na swoim stopniu, nie b\u0119dzie dobrym czeladnikiem. Marny czeladnik b\u0119dzie nie wiele lepszym Mistrzem, kt\u00f3ry ma stanowi\u0107 wz\u00f3r doskona\u0142o\u015bci. Czas ma tutaj niebagatelne znaczenie. Wyobra\u017amy sobie mistrza budowlanego, kt\u00f3ry nie zaznajomi\u0142 si\u0119 odpowiednio z\u00a0narz\u0119dziami, kt\u00f3re otrzyma\u0142 w celu budowy. Efekt jego dzie\u0142a mo\u017ce mie\u0107 tragiczne konsekwencje dla innych. Podobnie jest w Wolnomularstwie, gdzie \u017ale i nieprawid\u0142owo przekazana wiedza, b\u0119dzie owocowa\u0142a obni\u017ceniem jako\u015bci. Wyprostowanie tego wymaga wiele wysi\u0142ku. ,,Niecierpliwo\u015b\u0107 jest powodem niepowodzenia\u2019\u2019.<\/p>\n Pr\u0119dko\u015b\u0107, z jak\u0105 porusza si\u0119 po drodze inicjacyjnej Wolnomularz, jest wprost proporcjonalna do stopnia jego wtajemniczenia. Tak mog\u0142aby przedstawia\u0107 si\u0119 idealna teoria. W praktyce bywa z\u00a0tym jednak r\u00f3\u017cnie. Jedni poruszaj\u0105 si\u0119 szybciej i bieglej, inni potrzebuj\u0105 w tym celu troch\u0119 wi\u0119cej czasu. Wolnomularstwo stawia na cierpliwo\u015b\u0107 i czas. Niebezpiecze\u0144stwo przy\u015bpieszenia wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, i\u017c b\u0119d\u0105c w punkcie Mistrza, b\u0119dziemy wci\u0105\u017c porusza\u0107 si\u0119 jak Ucze\u0144. Niebezpiecze\u0144stwo grozi r\u00f3wnie\u017c w nazbyt gorliwym wyprzedzaniu fakt\u00f3w, gdzie b\u0119d\u0105c jeszcze uczniem, staramy si\u0119 pozna\u0107 arkana pracy Mistrza. W \u017cadnym wypadku nie przynosi nam to po\u017cytku. Wszystko ma sw\u00f3j czas i swoje miejsce. Czas przedstawiony konwencjonalnie w\u00a0Wolnomularstwie ma znaczenie symboliczne, gdy\u017c: ,,[\u2026] oznacza ono, \u017ce cz\u0142owiek osi\u0105ga po\u0142ow\u0119 swej kariery w po\u0142udnie swego \u017cycia, zanim zacznie by\u0107 u\u017cyteczny dla swych bli\u017anich, lecz od tego momentu a\u017c do ostatniej chwili powinien bez wytchnienia pracowa\u0107 dla wsp\u00f3lnego szcz\u0119\u015bcia\u2019\u2019.<\/p>\n Ju\u017c sama inicjacja wolnomularska syntetyzuje ze sob\u0105 wymienione wy\u017cej uj\u0119cia czasu (fizyczny i biologiczny) w czas ludzkiego bytowania. Symboliczna \u015bmier\u0107 Profana odbywa si\u0119 we wn\u0119trzu Ziemi, w ciemno\u015bci, z kt\u00f3rej dzi\u0119ki jedno\u015bci \u017cywio\u0142\u00f3w w pi\u0105tej esencji odradza si\u0119 Cz\u0142owiek\u2013Wolnomularz. O\u015blepiony \u015bwiat\u0142em kieruje swe kroki na p\u00f3\u0142noc, by w milczeniu oczekiwa\u0107 i\u00a0dojrzewa\u0107 do chwili, w kt\u00f3rej \u015bwiat\u0142o po\u0142udnia nie b\u0119dzie dla niego zbyt mocne.<\/p>\n Ucze\u0144 Mularz przystosowuje si\u0119 do nowego cyklu spo\u0142ecznej organizacji \u2013 po\u0142udnie i p\u00f3\u0142noc wyznaczaj\u0105 ramy czasu symbolicznej pracy, pracy nad w\u0142asnym JA, nad w\u0142asn\u0105 duchowo\u015bci\u0105. Dlatego te\u017c czas antropologiczny implikuje wr\u0119cz czas sakralny<\/strong>, czas cykliczny, w kt\u00f3rym deifikuje si\u0119 wr\u0119cz powracaj\u0105ce okresy naturalne i egzystencjalne \u2013 czas determinuje tu wszelk\u0105 aktywno\u015b\u0107 ludzk\u0105. W odtwarzanym cyklu witalnym przeplata si\u0119 regularnie czas siewu i czas zbior\u00f3w, czas narodzin i czas \u015bmierci, chwile odej\u015bcia i chwile powrot\u00f3w, dzie\u0144 pracy i dzie\u0144 odpoczynku, dzie\u0144 powszedni i dzie\u0144 \u015bwi\u0105teczny, wreszcie \u2013 czas indywidulanej przemiany profana w neofit\u0119 i wolnomularza, kt\u00f3ry w\u0142asnym przyk\u0142adem zaszczepia, a mo\u017ce lepiej powiedzie\u0107 \u201ezasiewa\u201d ide\u0119 braterstwa po\u015br\u00f3d swoich bli\u017anich.<\/p>\n Ko\u0144cz\u0105c, warto przypomnie\u0107 o organizacji czasu roku wolnomularskiego <\/strong>przez Konstytucj\u0119 Mi\u0119dzynarodow\u0105 i Regulaminy Federacji. Te dokumenty okre\u015blaj\u0105 takie terminy jak ilo\u015b\u0107 spotka\u0144 w roku, ilo\u015b\u0107 konwent\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i krajowych, a tak\u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 trwania Roku Wolnomularskiego i przerwy wakacyjnej.<\/p>\n Synteza tematu rocznego 2019-2020, zatwierdzona przez XX Konwent Federacji Polskiej „Le Droit Humain”.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Idea czasu przenika zar\u00f3wno symbolik\u0119, rytua\u0142, jak i praktyk\u0119 stopnia ucznia Lo\u017cy Niebieskiej Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego w Mi\u0119dzynarodowym Mieszanym Zakonie Wolnomularskim \u201eLe Droit Humain\u201d. Mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy r\u00f3\u017cne obszary, w ramach kt\u00f3rych odbywaj\u0105 si\u0119 u nas dyskusje nad symbolik\u0105 czasu. Pierwszym z nich jest szeroko poj\u0119ty \u201eczas drogi inicjacyjnej\u201d, drugim \u201esymbolika czasu w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6196,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-6195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}