{"id":6360,"date":"2022-02-10T15:39:42","date_gmt":"2022-02-10T14:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.droithumain.pl\/?p=6360"},"modified":"2022-02-10T15:39:42","modified_gmt":"2022-02-10T14:39:42","slug":"informacja-i-dezinformacja-w-przestrzeni-publicznej-w-czasie-pandemii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/2022\/02\/10\/informacja-i-dezinformacja-w-przestrzeni-publicznej-w-czasie-pandemii\/","title":{"rendered":"Informacja i dezinformacja w przestrzeni publicznej w czasie pandemii \u00a0"},"content":{"rendered":"

\u201eLudziom si\u0119 zdaje, \u017ce historia dzieje si\u0119 powoli<\/em>,<\/em> ale to nieprawda<\/em>:<\/em> historia dzieje si\u0119 nagle<\/em>.<\/em>\u201d\u00a0 (<\/em>Philip Roth \u201eAmeryka\u0144ska sielanka\u201d<\/em>, Krak\u00f3w 2017)<\/em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Powsta\u0142e obecnie zagro\u017cenia raczej dziel\u0105 ni\u017c \u0142\u0105cz\u0105 kontynent, pod znakiem zapytania stoi r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwo opieku\u0144cze wraz z jego s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia i innymi s\u0142u\u017cbami, w tym z zakresu bezpiecze\u0144stwa, nie przygotowanymi na tak\u0105 form\u0119 kryzysu jak pandemia lub zwi\u0119kszone ruchy migracyjne. Zazwyczaj uznajemy, \u017ce mamy wiedz\u0119 o zagro\u017ceniach pozyskan\u0105 w czasie formalnego kszta\u0142cenia, zdobytego do\u015bwiadczenie zawodowego, \u017cyciowego, ale w zasadzie nie wiemy ile naprawd\u0119 nie wiemy, a nawet nie jest mo\u017cliwe pe\u0142ne szacowanie tej niewiedzy. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c komunikowania perswazyjnego i dezinformacji, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na poczucie bezpiecze\u0144stwa, maj\u0105ce realny wp\u0142yw na ludzkie dzia\u0142anie.<\/p>\n

W opisie spo\u0142ecze\u0144stwa ryzyka U. Beck wskazuje na\u00a0 zmiany, powoduj\u0105ce zacieranie si\u0119 granic mi\u0119dzy post\u0119pem technologicznym, ekonomiczn\u0105 racjonalno\u015bci\u0105 a mo\u017cliwo\u015bci\u0105 sprawcz\u0105 polityki do decydowania o przesz\u0142o\u015bci. W efekcie pa\u0144stwo staje si\u0119 bezradne wobec du\u017cych wyzwa\u0144 a spo\u0142eczny l\u0119k przed ryzykiem powoduje zwi\u0119kszanie si\u0119 oczekiwa\u0144 wobec pa\u0144stwa[1]<\/sup><\/a>. U. Beck postulowa\u0142 koncentrowanie si\u0119 na procesach inscenizacji (definiowania) ryzyka, wskazuj\u0105c, \u017ce w\u0142adza powinna by\u0107 zdolna do definiowania tego co jest lub nie jest ryzykiem[2]<\/sup><\/a>. Jako bezstronny wska\u017anik inscenizacji ryzyka uzna\u0142 niewiedz\u0119, dokonuj\u0105c jej typologii od selektywnego przypuszczenia przez niech\u0119\u0107 do wiedzy, refleksyjn\u0105 niewiedz\u0119, \u015bwiadom\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 wiedzy, wypart\u0105 lub nie\u015bwiadom\u0105 wiedz\u0119, po nie\u015bwiadom\u0105 niemo\u017cno\u015b\u0107 wiedzy[3]<\/sup><\/a>. Brak wiedzy powoduje niepewno\u015b\u0107, poczucie niestabilno\u015bci w sytuacji kryzysu, wzmacnia poczucie braku sprawstwa i potrzeb\u0119 poszukiwania informacji, pozwalaj\u0105cej na odbudowywanie poczucia bezpiecze\u0144stwa<\/p>\n

Problem zwi\u0105zany z odbiorem informacji w czasie pandemii wymaga te\u017c odniesienia do medi\u00f3w, kt\u00f3re jako czwarta w\u0142adza pe\u0142ni\u0105 mi\u0119dzy innymi funkcje informacyjne i edukacyjne. Kreatorzy informacji przekazywanych w mediach cz\u0119sto funkcjonuj\u0105 w strukturze w\u0142adzy lub s\u0105 z ni\u0105 powi\u0105zani, a podejmuj\u0105c decyzj\u0119 o rodzaju i zakresie przekazywania informacji, po\u015brednio decyduj\u0105 o kszta\u0142cie polityki informacyjnej. Sie\u0107 tych powi\u0105za\u0144 ma wp\u0142yw na dob\u00f3r informacji oraz jej interpretacji z wykorzystaniem \u015brodk\u00f3w perswazji. Ponadto same media sta\u0142y si\u0119 p\u0142ynne, w rozumieniu szybkich zmian jakie w nich zachodz\u0105 w nich w ostatnich dekadach. Jak to okre\u015bla T. Goban-Klas obecnie widoczna jest w mediach kultura draki<\/em>, kt\u00f3ra jest znacznie ta\u0144sza i ciekawsza ni\u017c wiadomo\u015bci z zagranicy wymagaj\u0105ce finansowania, co dla szerszej publiczno\u015bci mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 ma\u0142o atrakcyjne[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Dzia\u0142ania z zakresu komunikowania przez media s\u0105 z za\u0142o\u017cenia racjonalne, s\u0142u\u017c\u0105 konkretnym celom, niekoniecznie ujawnianym szerszej publiczno\u015bci. Teorie racjonalnego wyboru,\u00a0 podkre\u015blaj\u0105c racjonalno\u015b\u0107 dzia\u0142ania jednostki i grupy w d\u0105\u017ceniu do osi\u0105gni\u0119cia korzy\u015bci zak\u0142adaj\u0105, \u017ce aktorzy bior\u0105cy udzia\u0142 w tej grze opieraj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na rachunkach kalkulacji zysk\u00f3w i\u00a0strat. Natomiast\u00a0 Daniel Kahneman stwierdza, \u017ce w procesach decyzyjnych, chocia\u017c zak\u0142ada si\u0119 racjonalno\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu, w praktyce pojawia si\u0119 efekt pewno\u015bci (preferowanie prognoz daj\u0105cych lepszy zysk), odbicia (inaczej traktuje si\u0119 prognoz\u0119\u00a0 strat a inaczej prognoz\u0119 zysku), izolacji (upraszczanie problem\u00f3w ze zwr\u00f3ceniem uwagi na to co je r\u00f3\u017cni, a nie na to co je\u00a0 \u0142\u0105czy)[5]<\/sup><\/a>. Jednostki i grupy dokonuj\u0105 wi\u0119c ocen alternatyw z wykorzystaniem w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci i do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n

Informacja i dezinformacja <\/strong><\/p>\n

Obieg informacji nazywany jest komunikacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra odnosi si\u0119 do obiegu znak\u00f3w, symboli, kt\u00f3re ludzie wymieniaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 i kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105\u00a0 w sferze spo\u0142ecznej, kulturowej i\u00a0politycznej. Informacja zosta\u0142a utowarowiona, coraz szybciej powielana, natomiast uwaga ludzka staje si\u0119 dobrem rzadkim[6]<\/sup><\/a>. Dost\u0119p do informacji jest teraz szybszy ni\u017c kiedykolwiek dot\u0105d, ale jej pe\u0142ne wykorzystanie przysparza coraz wi\u0119cej trudno\u015bci.<\/p>\n

Wp\u0142yw na kszta\u0142towanie informacji i jej odbi\u00f3r maj\u0105\u00a0 wp\u0142yw czynniki takie jak fakty, warto\u015bci, opinie, do\u015bwiadczenia, oceny i kapita\u0142 spo\u0142eczno-kulturowy nadawcy informacji i jej odbiorcy; wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia odbiorcy informacji o obiekcie informacji i towarzysz\u0105ce jej emocje; stereotypy i uprzedzenia, kod kulturowy nadawcy i odbiorcy; zastosowane techniki wywierania wp\u0142ywu przez\u00a0 nadawc\u0119; wp\u0142yw grupy\u00a0 pierwotnej i wt\u00f3rnej na odbi\u00f3r i dekodowanie informacji a czasami r\u00f3wnie\u017c poziom analfabetyzmu funkcjonalnego odbiorcy. Wszystkie te elementy w wi\u0119kszym lub mniejszym stopniu maj\u0105 wp\u0142yw na formu\u0142owanie informacji oraz wp\u0142ywaj\u0105 na jej dekodowanie i interpretacj\u0119.<\/p>\n

Proces przep\u0142ywu tre\u015bci informacji od jej wytworzenia przez nadawc\u0119 do odczytania i zinterpretowania przez wielosegmentow\u0105 publiczno\u015b\u0107 jest zazwyczaj przemy\u015blany. Zwraca si\u0119 uwag\u0119 na wielo\u015b\u0107 kod\u00f3w kulturowych, kt\u00f3rymi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 odbiorcy informacji. Media mog\u0105 modelowa\u0107 informacj\u0119 wykorzystuj\u0105c metody perswazji i manipulacji. Odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do emocji, wa\u017cnych symboli odbiorcy, jego postaw i wiedzy (lub jej braku), powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na autorytety, co przy okre\u015blonej powtarzalno\u015bci informacji wzmacnia si\u0142\u0119 odbioru i zwi\u0119ksza gotowo\u015b\u0107 do jej odbioru.<\/p>\n

Zainteresowanie odbiorc\u00f3w zwi\u0119ksza ogl\u0105dalno\u015b\u0107, co umo\u017cliwia wywieranie wp\u0142ywu przez kreator\u00f3w program\u00f3w i\u00a0 dziennikarzy, kt\u00f3rzy nie powinni decydowa\u0107 o tym, \u201eco ludzie maj\u0105 my\u015ble\u0107, ale wywiera\u0107 wp\u0142yw na to, o czym my\u015bl\u0105\u201d[7]<\/sup><\/a>. Ta podstawowa zasada koncepcji agenda seetting[8]<\/sup><\/a> mo\u017ce by\u0107 punktem wyj\u015bcia do wywierania wp\u0142ywu i manipulacji odbiorc\u0105. Wa\u017cnym czynnikiem jest te\u017c interes w\u0142a\u015bcicieli medi\u00f3w, usytuowanie polityczne,[9]<\/sup><\/a> dost\u0119p do reklamodawcy.<\/p>\n

Jednym z oddzia\u0142ywa\u0144 jest dezinformacja, kt\u00f3ra definiowana w w\u0105skim znaczeniu jako informacja, kt\u00f3ra lokowana jest mi\u0119dzy wprowadzeniem w b\u0142\u0105d a wp\u0142ywaniem na jej odbiorc\u0119, zazwyczaj stosowana jest jednorazowo. Natomiast dezinformacja prowadzona systematycznie za po\u015brednictwem mass medi\u00f3w jest adresowana do opinii publicznej. Dezinformacja jest skuteczna gdy istnieje masa krytyczna<\/em>\u00a0 zdezinformowanych, kt\u00f3rzy sk\u0142onni s\u0105 podda\u0107 si\u0119 manipulacjom ekspert\u00f3w<\/em> \u201eprzywracaj\u0105cych poczucie bezpiecze\u0144stwa\u201d.[10]<\/sup><\/a> To tak\u017ce dostarczenie nieprawdziwych informacji, kt\u00f3re maj\u0105 zmyli\u0107 ich odbiorc\u0119 i jednocze\u015bnie s\u0142u\u017cy\u0107 wyci\u0105gni\u0119ciu przez niego takich wniosk\u00f3w, jakich \u017cyczy sobie inicjator. Tym dezinformacja r\u00f3\u017cni si\u0119 od propagandy i zastraszania[11]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Podstawowymi metodami dezinformacji s\u0105 negacja fakt\u00f3w, ich odwr\u00f3cenie, modyfikacja motywu i okoliczno\u015bci. Rozmycie, podobnie jak kamufla\u017c, polega na umieszczeniu g\u0142\u00f3wnej informacji z faktami nieistotnymi dla prezentowanej sytuacji i jej drobiazgowym opisie. Kolejnymi metodami s\u0105 generalizacja-zwr\u00f3cenie uwagi na to, \u017ce fakt jednostkowy nie jest unikatowy; interpretacja \u2013 om\u00f3wienie sytuacji, kt\u00f3rej nie mo\u017cna ukry\u0107 ale mo\u017cna j\u0105 opisa\u0107 u\u0142atwiaj\u0105c pozytywne skojarzenie opinii publicznej; ilustracja \u2013 przedstawienie faktu jednostkowego jako ilustracji szerszego zjawiska spo\u0142ecznego; nier\u00f3wna reprezentacja \u2013 metoda nie pozwalaj\u0105ca przeciwnikom na pe\u0142n\u0105 wypowied\u017a, jej skracanie i interpretacj\u0119; mieszanie prawdy i k\u0142amstwa \u2013 informowanie opinii publicznej o faktach, kt\u00f3re si\u0119 ju\u017c wydarzy\u0142y, ale kt\u00f3rych dok\u0142adnego przebiegu nie zna; r\u00f3wna reprezentacja \u2013 publikowanie w ko\u0144cowej fazie kampanii dezinformacyjnej argumentacji za i przeciw postawionej tezie, z wykorzystaniem analiz i poparciem ekspert\u00f3w<\/em> budz\u0105cych zaufanie[12]<\/sup><\/a>. Z przedstawionych metod dezinformacji wynika, \u017ce ich stosowanie mo\u017ce by\u0107 skuteczne, zw\u0142aszcza w sytuacjach niestabilno\u015bci i braku poczucia bezpiecze\u0144stwa, a powsta\u0142e zagro\u017cenia raczej dziel\u0105 ni\u017c \u0142\u0105cz\u0105.<\/p>\n

W sytuacji zagro\u017cenia epidemicznego wykorzystywane jest komunikowanie perswazyjne, w kt\u00f3rym techniki komunikacji perswazyjnej s\u0105 por\u00f3wnywane do kropli, kt\u00f3re potrafi\u0105 rze\u017abi\u0107 w\u00a0skale. Wp\u0142ywanie na postawy innych ludzi to cz\u0119stokro\u0107 proces d\u0142ugotrwa\u0142y a to, jak postrzega si\u0119 otaczaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, jest subiektywn\u0105 interpretacj\u0105.<\/p>\n

Media korzystaj\u0105 ze strategii takich jak: strategia odwr\u00f3cenia, polegaj\u0105ca na stosowaniu narz\u0119dzi przeciwnika przeciwko niemu, odbieraj\u0105c mu status pokrzywdzonego i przyznaj\u0105c go sobie. Interesuj\u0105ca jest te\u017c strategia przej\u0119cia polegaj\u0105ca na przejmowaniu sposob\u00f3w narracji, j\u0119zyka przekazu. Elementem strategii jest stylistyczne uformowanie opinii. W strategii oczerniania skupiono si\u0119 na dyskredytowaniu przeciwnik\u00f3w i instytucji, kt\u00f3re nie sprzyjaj\u0105 pogl\u0105dom aktualnie dominuj\u0105cym. W strategii legitymizacji cz\u0119sto pos\u0142ugiwano si\u0119 statusem uznanego dyskutanta (kolejni ministrowie) i budowanie wizerunku profesjonalnej organizacji.<\/p>\n

Kolejna technika\u2013retoryczna\u2013mia\u0142a na celu zdyskredytowanie argument\u00f3w i stanowiska oponent\u00f3w przez zarzucenie im hipokryzji, r\u00f3wnocze\u015bnie nie odnosz\u0105c si\u0119 bezpo\u015brednio do zarzutu. Umiej\u0119tne pos\u0142ugiwanie si\u0119 t\u0105 technik\u0105, pozwala odci\u0105gn\u0105\u0107 uwag\u0119 s\u0142uchaj\u0105cego od faktu, \u017ce odpowiadaj\u0105cy nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 merytorycznie do zarzutu. Manipulacje informacyjne, kt\u00f3rych celem jest wprowadzenie informacyjnego chaosu, mog\u0105 sprzyja\u0107 pojawieniu si\u0119 mechanizm\u00f3w obronnych. Mechanizmy te s\u0105 z\u0142o\u017cone i zale\u017c\u0105 od wiedzy, do\u015bwiadcze\u0144 odbiorc\u00f3w informacji oraz umiej\u0119tno\u015bci poszukiwania, selekcji i weryfikacji informacji z innych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Dezinformacja\u00a0 mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego dzia\u0142ania pa\u0144stwa, jego organizacji i spo\u0142ecze\u0144stwa, jest te\u017c wyzwaniem dla korzystaj\u0105cych z medi\u00f3w. Rewolucja cyfrowa zmieni\u0142a mo\u017cliwo\u015bci przekazu informacji, uk\u0142ad si\u0142 w sferze informacyjnej daj\u0105c jednocze\u015bnie mo\u017cliwo\u015b\u0107\u00a0 publikacji nie tylko dziennikarzom. Rozw\u00f3j internetu zwielokrotni\u0142 przep\u0142yw informacji ale te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 dezinformacji. Kreowanie nowych, czasami nieetycznych postaw, budzenie niepokoju, poczucia zagro\u017cenia przy wykorzystaniu metod perswazji i manipulacji w przekazie, stwarza dodatkowe poczucie chaosu. Przeciwdzia\u0142anie dezinformacji\u00a0 podejmowane\u00a0 jest na wielu szczeblach ale wymaga zwi\u0119kszenia \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, edukacji na rzecz bezpiecze\u0144stwa informacyjnego oraz odbudowy zaufania do struktur pa\u0144stwa[13]<\/sup><\/a>. Ponadto jak wskazuje U. Beck coraz trudniejsze jest szacowanie niewiedzy i ryzyka z tym zwi\u0105zanego.<\/p>\n

Dezinformacj\u0119 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c rozpatrywa\u0107 jako barier\u0119 utrudniaj\u0105c\u0105 komunikowanie, okre\u015bli\u0107 j\u0105 jako kapita\u0142 negatywny, kt\u00f3ry mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 zamieni\u0107 na kapita\u0142 pozytywny. Wymaga to jednak uzupe\u0142niania wiedzy i przemodelowania sposob\u00f3w komunikowania z dzia\u0142a\u0144 dora\u017anych na przemy\u015blany proces.<\/p>\n

Utrudnieniami w przekazie mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c nadmierna z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 komunikatu, stereotypy, uprzedzenia, kwestie osobowo\u015bciowe odbiorcy i umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania[14]<\/sup><\/a>. Mimo sta\u0142ego szerokopasmowego nap\u0142ywu informacji z medi\u00f3w i organizacji nadal istnieje problem z jej zrozumieniem. Mog\u0105 go wzmocni\u0107 stosowane socjotechniki.<\/p>\n

Termin socjotechnika jest czasami stosowany przez autor\u00f3w zamiennie z terminem in\u017cynieria spo\u0142eczna. Socjotechnik\u0119 stosuje si\u0119 w celu osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu spo\u0142ecznego, politycznego, ekonomicznego dla uzyskania po\u017c\u0105danych zachowa\u0144 jednostkowych lub grupowych, realizacji zamierzonych zmian spo\u0142ecznych[15]<\/sup><\/a>. Zalecenia socjotechniczne mog\u0105 by\u0107 sprowadzone do dzia\u0142a\u0144 perswazyjnych o du\u017cym stopniu jawno\u015bci intencji grupy steruj\u0105cej procesem komunikowania dla osi\u0105gni\u0119cia wp\u0142ywu na zmian\u0119 pogl\u0105d\u00f3w i postaw zbiorowo\u015bci sterowanej za pomoc\u0105 przekonywania[16]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Natomiast oddzia\u0142ywania manipulacyjne maj\u0105 na celu pr\u00f3b\u0119 zmiany przez grup\u0119 steruj\u0105c\u0105 pogl\u0105d\u00f3w, postaw, decyzji zbiorowo\u015bci sterowanej bez jej wiedzy i wbrew woli tej zbiorowo\u015bci. Manipulacja oznacza w tym przypadku zatajenie prawdziwych intencji i cel\u00f3w grupy lub jednostki wywieraj\u0105cej wp\u0142yw. To wytwarzanie w \u015bwiadomo\u015bci grupy docelowej okre\u015blonych stan\u00f3w, kt\u00f3re uzasadniaj\u0105 zastosowanie odpowiednich \u015brodk\u00f3w, korzystanie z r\u00f3\u017cnych form dyskredytacji, wykorzystywanie w komunikowaniu poj\u0119\u0107, kt\u00f3re przez swoje silne emocjonalne, symboliczne zabarwienie uniemo\u017cliwiaj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 debat\u0119[17]<\/sup><\/a>dzia\u0142a\u0144 facylitacyjnych (u\u0142atwiaj\u0105cych kreowanie postaw, pogl\u0105d\u00f3w, jakich nie mo\u017cna uzyska\u0107 innymi formami dzia\u0142a\u0144) przez stwarzanie realistycznych okoliczno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 prawdopodobie\u0144stwo powodzenia w modelowaniu pogl\u0105d\u00f3w i postaw[18]<\/sup><\/a>. Na odbi\u00f3r informacji wp\u0142ywa wiele czynnik\u00f3w, takich jak emocje, analfabetyzm funkcjonalny, stereotypy i uprzedzenia, wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenia odbiorcy, fakty z nimi zwi\u0105zane, warto\u015bci, opinie i oceny grupy, w kt\u00f3rej jednostka funkcjonuje itp.<\/p>\n

Zamiast podsumowania<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Otoczenie wp\u0142ywa na my\u015bli i zachowania jednostek i grup o wiele silniej, ni\u017c mo\u017cna to sobie u\u015bwiadomi\u0107 lub nawet \u017cyczy\u0107. Je\u015bli odnie\u015b\u0107 ten mechanizm do proces\u00f3w wywierania wp\u0142ywu przez media, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce publiczno\u015b\u0107 medi\u00f3w jest poddawana procesom dezinformacji przez kreator\u00f3w i nadawc\u00f3w informacji.<\/p>\n

Za\u0142o\u017cenia teorii racjonalnego wyboru jasno wskazuj\u0105, \u017ce jednostki i grupy s\u0105 racjonalne, kalkuluj\u0105 wybieraj\u0105c korzystne rozwi\u0105zania, szacuj\u0105 zyski i straty. W procesie dezinformacji wybory dokonywane jednostkowo lub grupowo przez publiczno\u015b\u0107 medi\u00f3w s\u0105 kalkulowane, ale tylko na podstawie dost\u0119pnych informacji, filtrowanych przez ich przekonania, postawy, do\u015bwiadczenia, a tak\u017ce powi\u0105zane z sympati\u0105 lub antypati\u0105 dla poszczeg\u00f3lnych opcji politycznych.<\/p>\n

Mi\u0119dzy kreatorami informacji i dezinformacji a publiczno\u015bci\u0105 nadal pozostaje otwarte pole gry, gdzie mo\u017cna bra\u0107 udzia\u0142 w tworzeniu warto\u015bci, kt\u00f3re przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na zdarzenia niezamierzone. Dezinformacja jest procesem, ale i platform\u0105 intencji, emocji, wywierania wp\u0142ywu\u00a0i mo\u017ce utrudnia\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n

A my?<\/p>\n

\u2026mo\u017ce warto s\u0142ucha\u0107 uwa\u017cnie, r\u00f3wnie\u017c tego, czego nie wypowiedziano\u2026<\/p>\n

Rzek\u0142am.<\/p>\n

Mistrz Warsztatu „Braterstwo Pod Wawelem”.<\/em><\/strong><\/p>\n

[1]<\/sup><\/a> U. Beck, Spo\u0142ecze\u0144stwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesno\u015bci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002, s. 280-301.<\/p>\n

[2]<\/sup><\/a> U. Beck, Spo\u0142ecze\u0144stwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesno\u015bci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002, s. 68-69.<\/p>\n

[3]<\/sup><\/a> U. Beck, Spo\u0142ecze\u0144stwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesno\u015bci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002, s. 230-231.<\/p>\n

[4]<\/sup><\/a> T. Goban Klas, Tabloidyzacja medi\u00f3w a neopopulizm. Zapis konferencji z dnia 5 listopada 2011 roku, W: Media-Populizm-Demokracja red. R. Chytrowski,\u00a0 , O\u015brodek My\u015bli Spo\u0142ecznej im. Ferdynanda Lassalle\u2019a, Wroc\u0142aw 2011, s. 23 (s13-25).<\/p>\n

[5]<\/sup><\/a> D. Kahneman, Pu\u0142apki my\u015blenia. O my\u015bleniu szybkim i wonnym, prze\u0142o\u017cy\u0142 Piotr Szymczak, Media Rodzina, Pozna\u0144 2012, s. 8-45.<\/p>\n

[6]<\/sup><\/a> T. Goban-Klas, Tabloidyzacja medi\u00f3w a neopopulizm. Zapis konferencji z dnia 5 listopada 2011 roku, W: Media-Populizm-Demokracja, red. R. Chytrowski, O\u015brodek My\u015bli Spo\u0142ecznej im. Ferdynanda Lassalle\u2019a, Wroc\u0142aw 2011, s. 16 (s13-25).<\/p>\n

[7]<\/sup><\/a> E. Migaczewska, Polski dziennikarz – perfekcyjny manipulator? W: Problemy spo\u0142eczne w grze politycznej, red. Jadwiga Kr\u00f3likowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006, s. 96.<\/p>\n

[8]<\/sup><\/a> Media tworz\u0105c listy temat\u00f3w w\u015br\u00f3d publiczno\u015bci wskazuj\u0105 na to o czym odbiorcy maj\u0105 my\u015ble\u0107, z kolei teoria norm kulturowych wskazuje, \u017ce media wybieraj\u0105c i uwypuklaj\u0105c okre\u015blone tre\u015bci przez odwo\u0142anie si\u0119 do wa\u017cnych\u00a0 dla odbiorc\u00f3w norm wp\u0142ywaj\u0105 na ich post\u0119powanie, zob. A. Pyzikowska, Teoria agenda seetting i jej zastosowanie, W: Nauka o komunikowaniu. Podstawowe orientacje teoretyczne. Wydawnictwa Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego, Wroc\u0142aw 2001.<\/p>\n

[9]<\/sup><\/a> Zob. J. Raciborski, Polskie wybory. Zachowania wyborcze spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego 1989-1995, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 1997.<\/p>\n

[10]<\/sup><\/a> V. Volkoff, Przedmowa, W: Dezinformacja or\u0119\u017c wojny, V. Volkoff, prze\u0142o\u017cy\u0142 Anatol Arciuch, Wydawnictwo Delikon, Warszawa 1991, s.8.<\/p>\n

[11]<\/sup><\/a> V. Bittman, Dezinformacja: wspomnienia zawodowca, W: Dezinformacja or\u0119\u017c wojny, V. Volkoff, prze\u0142o\u017cy\u0142 Anatol Arciuch, Wydawnictwo Delikon, Warszawa 1991, s.81.<\/p>\n

[12]<\/sup><\/a> V. Bittman, Dezinformacja: wspomnienia zawodowca, W: Dezinformacja or\u0119\u017c wojny V. Volkoff, , prze\u0142o\u017cy\u0142 Anatol Arciuch, Wydawnictwo Delikon, Warszawa 1991, s.79-93; R. Mucchielli, Diagnoza specjalisty,W: Dezinformacja or\u0119\u017c wojny, V. Volkoff, prze\u0142o\u017cy\u0142 Anatol Arciuch, Wydawnictwo Delikon, Warszawa 1991, s.94-115.<\/p>\n

[13]<\/sup><\/a>Zjawisko dezinformacji w dobie rewolucji cyfrowej. Pa\u0144stwo. Spo\u0142ecze\u0144stwo. Polityka. Biznes, redakcja Magdalena Wrzosek, NASK Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy , Warszawa, wrzesie\u0144 2019.<\/p>\n

https:\/\/cyberpolicy.nask.pl\/raport-zjawisko-dezinformacji-w-dobie-rewolucji-cyfrowej-panstwo-spoleczenstwo-polityka-biznes\/<\/a> dost\u0119p 19.02.21<\/p>\n

[14]<\/sup><\/a> Zob M. Golka, Bariery w komunikowaniu i spo\u0142ecze\u0144stwo (dez0informacyjne. Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa 2008 s.35- 47.<\/p>\n

[15]<\/sup><\/a> K. Olechnicki, P. Za\u0142\u0119cki, S\u0142ownik socjologiczny, Wydawnictwo Graffiti BC, Toru\u0144, 2002, s. 196. A. Podg\u00f3recki, Logika praktycznego dzia\u0142ania, W: Socjotechnika \u2013 jak oddzia\u0142ywa\u0107 skutecznie, red. A. Podg\u00f3recki, Warszawa, 1970,\u00a0 s. 18.<\/p>\n

[16]<\/sup><\/a> Zob. D. McQueil, Teoria komunikowania masowego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007. s.292-293.<\/p>\n

[17]<\/sup><\/a> Odwo\u0142ania mog\u0105 przybiera\u0107 form\u0119 krytyki opartej z regu\u0142y na zdolno\u015bci do przedstawiania rozwi\u0105za\u0144 alternatywnych. Pojawia si\u0119 te\u017c forma manipulatorska o charakterze demaskatorskim zmierzaj\u0105ca do wykluczenia. Zob. M. Karwat, O z\u0142o\u015bliwej dyskredytacji. Manipulowanie wizerunkiem przeciwnika. Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 2007.<\/p>\n

[18]<\/sup><\/a> P. Pawe\u0142czyk, D. Piontek, Socjotechnika w komunikowaniu politycznym. UAM, Pozna\u0144 1999, s. 64-65; M. Pabija\u0144ska, Psychomanipulacja w polityce. Metody, techniki, przyk\u0142ady, Wydawnictwo ASRTRUM, Wroc\u0142aw 2007, s.23-56.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eLudziom si\u0119 zdaje, \u017ce historia dzieje si\u0119 powoli, ale to nieprawda: historia dzieje si\u0119 nagle.\u201d\u00a0 (Philip Roth \u201eAmeryka\u0144ska sielanka\u201d, Krak\u00f3w 2017)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0   Powsta\u0142e obecnie zagro\u017cenia raczej dziel\u0105 ni\u017c \u0142\u0105cz\u0105 kontynent, pod znakiem zapytania stoi r\u00f3wnie\u017c pa\u0144stwo opieku\u0144cze wraz z jego s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia i innymi s\u0142u\u017cbami, w tym z zakresu bezpiecze\u0144stwa, nie przygotowanymi na tak\u0105 form\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6371,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"class_list":["post-6360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-biblioteka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tobgsxndps.cfolks.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}